De landbouwcommissie van de Bondestag hoorde op 14 oktober 2026 deskundigen over de liberalisering van nuttehennep. Grondslag is een wetsvoorstel van de Groenen, dat de misbruikclausule wil schrappen, de THC-grenswaarde op één procent wil verhogen en de binnenteelt wil toestaan. Landbouw en wetenschap steunden het voorstel. Duidelijk verzet kwam van het Bundesinstitut für Risikobewertung, en wel van een zijde die tot nu toe nauwelijks in het debat voorkwam: het voeder- en levensmiddelenrecht.
📑 Inhaltsverzeichnis
- Wat het wetsvoorstel voor nuttehennep wil veranderen
- Wie in de hoorzitting heeft gesproken
- Boerenband en wetenschap: instemming met grenswaarde van één procent
- Branchevereniging Cannabiswirtschaft: besluit zonder wijzigingen gevraagd
- De tabaksbelasting staat niet in de wettekst
- Het verzet komt uit de voederkamer
- Het bezwaar: Recht alleen brengt bedrijven niet terug
- Indeling: Instemming in de zaak, strijd over de volgorde
- Veelgestelde vragen
- 💬 Fragen? Frag den Hanf-Buddy!
Wat het wetsvoorstel voor nuttehennep wil veranderen
Het voorstel draagt drukschriftnummer 21/2116 en stamt van 7 oktober 2025. Het wijzigt de Wet consumptiecannabis op drie punten. Ten eerste vervalt de misbruikclausule in § 1 nummer 9. Tot nu toe staat deze alleen omgang met nuttehennep toe als misbruik voor rauschverstrekking is uitgesloten. Hoe ver deze formulering in de praktijk reikt, bleek recent uit een zaak in Beieren, waarover wij in het artikel over de vrijspraak van een nutthedenhandelaar hebben bericht.
Ten tweede stijgt de THC-waarde in de definitie van nuttehenep van 0,3 naar 1 procent. Ook preparaten mogen deze grens niet overschrijden. Ten derde mogen landbouwbedrijven nuttehenep voortaan in gesloten ruimten verbouwen. Met het voorstel worden eetbare producten voor rauschgebruik uitdrukkelijk niet toegestaan. Het toezicht op binnenteelt zal door het Bundesinstitut für Landwirtschaft und Ernährung worden uitgevoerd. Het voorstel stelt hun extra uitgaven op 10.250 euro per jaar.
Wie in de hoorzitting heeft gesproken
De hoorzitting was de 35e zitting van de Commissie voor Landbouw, Voeding en Thuisland en duurde twee uur. De Juridische Commissie en de Gezondheidscommissie hadden adviesbevoegdheid. Als individuele deskundigen spraken Felix Drewes en Simone Graeff-Hönninger, professor planteteelt aan de Universiteit Hohenheim. Voor de Duitse Boerenband sprak Katharina Geiger uit het bureau Akkerbouw.
De twee plaatsen, die op voorstel van de CDU/CSU-fractie op 8 oktober nog vacant waren, gingen naar het Bundesinstitut für Risikobewertung. Robert Pieper en Bernd Schäfer vertegenwoordigden daar de enige principieel kritische standpunten. Verder kwamen er respectievelijk één deskundige op voorstel van de Groenen en de Linksfractie.
Alle drie beschrijven de uitgangssituatie met dezelfde cijfers van het Bundesinstitut. In 2026 verbouwden 438 bedrijven nuttehenep op 5.785 hectare. In 2022 waren dat nog 889 bedrijven. Het oppervlak is ten opzichte van het voorgaande jaar opnieuw gegroeid, maar het aantal producenten is verder afgenomen. Voor de Europese vergelijking verwijzen wij naar ons artikel over de groeiende teeltoppervlakte in Polen.
Boerenband en wetenschap: instemming met grenswaarde van één procent
De Boerenband juicht het voorstel toe. De misbruikclausule creëert strafrisico’s die voor bedrijven niet calculeerbaar zijn. Consumen- en jeugdbescherming kunnen door het respectieve vakrecht worden gewaarborgd, bijvoorbeeld door het voedsel- of tabaksrecht. Bovendien eist de band een tolerantieregel voor geringe THC-overschrijdingen. Een bedrijf met een goedgekeurd ras mag na een hete zomer niet zijn hele oogst verliezen.
Graeff-Hönninger betoogt vanuit het veredeling. De grenswaarde van 0,3 procent werkt als genetische bottleneck. Zij wijst op een evaluatie uit 2024, waaruit blijkt dat in de EU geregistreerde rassen gemiddeld 2,5 procent CBD bereiken. Zwitserse rassen onder de daar geldende grenswaarde van één procent bereiken 13,6 procent. Door de nauwe selectie gingen ook resistentie en aanpassingsvermogen verloren. Voor de EU-directbetalingen zou de waarde van 0,3 procent volgens haar volgens haar onveranderd blijven. Misbruik van nuttehenep voor rauschverstrekking is volgens haar inschatting niet aangetoond. Over deze vraag hebben wij de beschikbare cijfers over de rauschclausule al uitgewerkt.
Branchevereniging Cannabiswirtschaft: besluit zonder wijzigingen gevraagd
Één dag voor de hoorzitting legde de Branchevereniging Cannabiswirtschaft een eigen stellingname voor. De vereniging, die volgens eigen zeggen ongeveer 90 bedrijven en verenigingen vertegenwoordigt, steunt het voorstel in alle punten en beveelt de commissie aan om het „snel en zonder wijzigingen aan te nemen“, zodat bedrijven nog voor het komende teeltseizoen rechtszekerheid hebben. Hiermee gaat de vereniging verder dan de drie deskundigen, die het voorstel weliswaar steunen, maar verbeteringen benoemen.
Interessanter dan de instemming zijn de twee gevallen waarmee de vereniging haar vordering staaft. In Dithmarschen ordeneerde het Openbaar Ministerie Itzehoe in augustus 2022 de inbeslagname van 3,7 hectare nutthennepvelden met producten en productiestelling aan, hoewel de teelt sinds 2019 was toegestaan en het THC-gehalte onder de 0,2 procent lag. Bij Hanf-Zeit GmbH in het Noord-Rijnland-Westfaalse Steinheim nam het landcriminaliteitsteam in maart 2021 goederen ter waarde van ongeveer 250.000 euro in beslag. Beide procedures eindigden zonder vonnis: de ene in december 2022 volgens artikel 153a van de Strafprocesorde tegen betaling van elk 1.500 euro, de ander in mei 2024 tegen 2.000 euro, gepaard gaande met toestemming voor vernietiging van de goederen.
Dat is de werkelijke bevinding achter het debat over de misbruikclausule. Het ging in deze gevallen niet om veroordeling, maar om seponering tegen betaling. De economische schade ontstond toch, omdat de goederen op dat moment al in beslag waren genomen of vernietigd. Wie naar het effect van een strafbepaling vraagt, hoeft niet naar de veroordeligingsquote te kijken, maar naar wat een huiszoeking bij een bedrijf met seizoensgebonden oogst aanricht.
De tabaksbelasting staat niet in de wettekst
Eén punt van het voorstel circuleert in de branche als vierde wijziging, maar staat niet in de wettekst: de tabaksbelasting. Artikel 1 wijzigt uitsluitend de Wet consumptiecannabis, artikel 2 regelt de inwerkingtreding. Een wijziging van de Tabaksbelastingwet is niet voorzien. De belastingplicht verschijnt alleen in de kostengedeelten, en wel als gevolg: Wanneer nuttehenep als plantaardig rookartikel verhandelbaar wordt, valt het onder het bestaande tabaksbelastingrecht.
Het voorstel stelt de belastinginkomsten daarvan op ongeveer 2,544 miljoen euro per jaar. Tegenover dit staan voor de douane een permanent personeelsbehoeftenplus van vijf FTE, personeelskosten van ongeveer 227.000 euro in 2026 en ongeveer 454.000 euro vanaf 2027, plus een eenmalige vervullingsinspanning van ongeveer 46.000 euro. Voor het bedrijfsleven schat het voorstel de eenmalige inspanning op ongeveer 9.000 euro, vooral voor vergunningaanvragen en registratie als ontvanger van belastingmerken. De brancheorganisatie draagt de belastingplicht als „zakelijk compromis“ mee, wijst er echter op dat een belastingrechtelijke indeling de productwetgevingskwestie niet beantwoordt. Of een hennepraakproduct verhandelbaar is, wordt niet door het belastingrecht bepaald.
Eén getal in het voorstel is inmiddels verouderd. Alle kostenberekeningen gaan uit van inwerkingtreding op 1 januari 2026. Deze deadline is verstreken, het voorstel stamt van oktober 2025. De bedragen dienen derhalve als orde van grootte te worden gelezen, niet als begrotingsraming voor het lopende jaar.
Het verzet komt uit de voederkamer
Het scherpste bezwaar bracht Robert Pieper van het Bundesinstitut für Risikobewertung, en het betreft een terrein waarover in het nutthennepdebat zelden wordt gesproken: diervoeder. Volgens een modelberekening van het instituut overschrijdt een melkkoe die dagelijks ongeveer één kilogram nuttehenep met 0,3 procent THC eet, de toxicologische referentiewaarde met ongeveer het 130-voudige. Cannabinoïden gaan daarbij over in de melk.
Omdat er op EU-niveau tot nu toe geen maximaalgehalten voor diervoeder bestaan, noemde Pieper de misbruikclausule „ons laatste bolwerk“. Hij verwerpt het niet principieel: het kan vervallen, zodra vergelijkbare maximaalgehalten gelden of een voerbod bestaat. Maar niet eerder.
Zijn collega Bernd Schäfer voerde hetzelfde argument voor voedingsmiddelen aan. Veel consumenten zijn zich niet bewust dat hennepbevattende voedingsmiddelen psychoactieve stoffen kunnen bevatten, kinderen zijn bijzonder getroffen. Het geldende levensmiddelenrecht is daarvoor „beslist niet toereikend“, vooral omdat maximaalgehalten in wezen alleen voor producten uit hennepzaad bestaan, niet voor bladeren en bloemen.
Opmerkelijk aan deze kritiek is dat zij de misbruikclausule niet verdedigt omdat deze goed zou zijn, maar omdat er niets anders is. Het instituut ziet het als vulstoffer voor ontbrekend voeder- en levensmiddelenrecht. Juist daarin ligt ook het antwoord van de voorstanders: consumenten- en dierenbescherming behoren in het vakrecht thuis en niet in het strafrecht, betoogden Graeff-Hönninger en de Boerenband. Steun kreeg het BfR echter van onverwachte zijde, namelijk van de deskundige van de Linksfractie, die een gemeenschappelijk concept voor maximaalgehalten in voedingsmiddelen eiste. Zonder dat verplaatst het risico zich slechts van de boer naar de verwerker.
Het bezwaar: Recht alleen brengt bedrijven niet terug
Het nauwkeurigst leest Felix Drewes het voorstel. Hij werkt aan de Hogeschool Merseburg, is vervangend voorzitter van het Nutthedennetwerk en spreekt zich uit als individuele deskundige. De schrapping van de clausule noemt hij zakelijk en welkom. De verhoging naar één procent vindt hij verdedigbaar. Maar het raakt niet het hoofdrisico van binnenlandse teelt. Waar uit EU-teelt met gecertificeerd zaad vandaan komt, geldt al vandaag als nuttehenep onafhankelijk van het THC-gehalte. Het economische risico ligt bij de EU-steun met zijn waarde van 0,3 procent en bij de maximaalgehalten voor voedingsmiddelen. Het voorstel raakt beide niet.
Drewes wijst ook op een ambachtelijke botsing. De federale regering legde met haar Bürokratierückbaugesetz een eigen herziening van de teeltmelding voor. Beide voornemen vervangen dezelfde paragraaf in de Wet consumptiecannabis en zouden op elkaar moeten worden afgestemd. Voor de praktijk zijn volgens hem vooral ontbrekende verwerkingsinstallaties en verplichtingen per bedrijf van belang. Deze belasten kleine percelen onevenredig. Welke voorschriften vandaag gelden, wordt uitgelegd in ons overzicht over de teelt en goedkeuring van nuttehenep in Duitsland.
Indeling: Instemming in de zaak, strijd over de volgorde
Na de hoorzitting is een duidelijk beeld ontstaan. Over het doel zelf is weinig verschil van mening: Dat de misbruikclausule landbouwers onder algemeen verdenken plaatst en dat misbruik van nuttehenep voor rauschverstrekking niet is aangetoond, betwiste niemand serieus, ook het BfR niet. Getwist wordt over de volgorde. Moet de grenswaarde stijgen en de clausule vervallen voordat voeder- en levensmiddelenrecht volgen, of pas daarna? Wie de hoorzitting heeft gevolgd, weet nu waaraan het voorstel in de commissie kan mislukken of vastlopen, en het is niet de hennepbeleid, maar het vakrecht.
Een hoorzitting is bovendien geen besluit. Het voorstel komt van de oppositie en werd in maart 2026 zonder debat aan de commissie verwezen. In het coalitieakkoord van CDU/CSU en SPD komt henep niet voor. Drewes heeft geteld: in de ongeveer 12.700 plenaire toespraken van deze zittingsperiode viel het woord nuttehenep tot eind september geen enkele keer. Daarom is het opmerkelijk hoe dicht het voorstel bij een eerdere regeringsvoorstel aansluit. Volgens zijn analyse wijkt de wettekst alleen in de THC-waarde af van het regeringsvoorstel van 2024. De schrapping van de clausule was dus al eens regeringslijn, destijds onder de Ampelcoalitie. Of de huidige coalitie deze draad weer oppakt, zal zich na de hoorzitting in de commissieberaadslagingen tonen.
Veelgestelde vragen
Wat is de misbruikclausule voor nuttehenep?
De clausule staat in § 1 nummer 9 van de Wet consumptiecannabis. Het staat alleen omgang met nuttehenep toe wanneer misbruik voor rauschverstrekking is uitgesloten. Critici zien daarin een strafrisico voor landbouwers, verwerkers en handelaren, zelfs bij zeer lage THC-gehalten.
Geldt de THC-grenswaarde van één procent voor nuttehenep al?
Nee. De waarde van 0,3 procent geldt nog steeds. Het voorstel van de Groenen is niet aangenomen. De hoorzitting van 14 oktober was een stap in de parlementaire procedure, die zou moeten worden gevolgd door commissieberaadslagingen en verdere behandeling in de plenaire zitting. Voor de EU-subsidiegeschiktheid blijft de waarde van 0,3 procent in ieder geval doorslaggevend, zoals de deskundige van de Linksfractie in de hoorzitting aanwees.
Zou met de wet de verkoop van bedwelmende hennepproducten worden toegestaan?
Nee. Het voorstel maakt duidelijk dat eetbare producten voor rauschgebruik niet worden toegestaan. Preparaten van nuttehenep mogen hooguit één procent THC bevatten. Voor voedingsmiddelen, cosmetica en tabaksvervangsproducten gelden verder de respectieve vakwetten.
Wat betekent binnenteelt van nuttehenep?
Bedoeld is de teelt in kassen, folientunnels en andere gesloten ruimten. Tot nu toe is deze teelvorm voor nuttehenep niet toegestaan. Het voorstel voorziet binnenteelt vooral voor CBD-bevattende grondproducten, omdat dit voor vezels en zaden economisch niet rendabel is.
Hoeveel bedrijven verbouwen nuttehenep in Duitsland?
Volgens de cijfers van het Bundesinstitut für Landwirtschaft und Ernährung waren het in 2026 nog 438 bedrijven op 5.785 hectare. In 2022 hadden 889 bedrijven nuttehenep verbouwd. Het aantal producenten is daarmee meer dan gehalveerd.
Sollte der THC-Grenzwert für Nutzhanf auf 1 Prozent steigen?
Bronnen: Duitse Bundestag, drukschrift 21/2116 van 07.10.2025; Commissie voor Landbouw, Voeding en Thuisland, agenda van de 35e zitting van 08.10.2026; commissiedrukschriften 21(10)88-A (Felix Drewes), 21(10)88-B (Duitse Boerenband) en 21(10)88-C (prof. dr. Simone Graeff-Hönninger), elk van 05.10.2026; verslag van de Duitse Bundestag „heute im bundestag“ nr. 830/2026 van 14.10.2026 over de hoorzitting; stellingname van Brancheverbände Cannabiswirtschaft e. V. van 12.10.2026 op NLG; Duitse Bundestag, doorverwijzingen in vereenvoudigde procedure, zitting van 19.03.2026.
Branchen-Update
News, Analysen und Reportagen — mehrmals im Monat direkt in dein Postfach.
Folge uns
