Rada Unii Europejskiej przywołała na 19 października 2026 roku na posiedzeniu Specjalnego Komitetu ds. Rolnictwa częściowy mandat negocjacyjny do przeglądu wspólnej organizacji rynków rolnych. W tekście znalazł się fragment, o który sektor konopi włóknistej walczy od lat: nie tylko słoma i włókna, ale „wszystkie inne części rośliny konopi“ powinny być traktowane jako produkt rolny. Obejmuje to liście i kwiaty.
📑 Inhaltsverzeichnis
Przeanalizowaliśmy dokument Rady 14647/26, ponieważ zasięg tej decyzji brzmi w mediach szerzej, niż faktycznie jest, a jednocześnie jest szerszy niż się na początku wydaje.
Co dokładnie stanowi mandat
Rada chce rozszerzyć sektor „len i konopie“ w Załączniku I do Rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 poza konopie włókniste. Przyszłościowo mają być objęte cztery grupy towarowe, każda ze swoim kodem taryfy celnej:
- Konopie włókniste, kod taryfy celnej 5302, jak dotychczas
- Nasiona konopi przeznaczone do siewu, 1207 99 20
- Nasiona konopi nieprzeznaczone do siewu, 1207 99 91
- Wszystkie inne części rośliny konopi, 1211 90 86, czyli także liście i kwiaty
Wiąże się to z trzema warunkami, które muszą być spełnione łącznie: odmiany Cannabis sativa L. wpisane do Wspólnego Katalogu Odmian, zawartość THC nieprzekraczająca 0,3 procent i certyfikowane nasiona zgodnie z Dyrektywą 2002/57/WE, a w przypadku odmian zachowawczych zgodnie z artykułem 10 Dyrektywy 2008/62/WE. Nasiona konopi nieprzeznaczone do siewu mogą być wprowadzane do obrotu bez tych dodatkowych warunków.
Dwa przepisy w projekcie wykraczają poza wprowadzanie do obrotu. Produkty niespełniające warunków mogą być wprowadzane do obrotu w odmienny sposób dla celów medycznych i naukowych, zgodnie z prawem unijnym, międzynarodowym i krajowym. Państwa członkowskie muszą zapewniać poprzez kontrole administracyjne, że produkty konopne niezgodne z przepisami nie są wprowadzane do obrotu lub są wycofywane z rynku. Dla starych zapasów z wysiewów przed dniem granicznym przewidziano okres przejściowy jednego roku.
Rada uzasadnia to orzeczeniem Sądu Unii Europejskiej w sprawie Kanavape (C-663/18). Z orzeczenia wynika, że niepsychoaktywne kannabinoidy, takie jak CBD z odmian o niskiej zawartości THC, nie są substancjami odurzającymi w rozumieniu konwencji narkotykowych. Odmiany zawierające maksymalnie 0,3 procent THC, zgodnie z obecnym stanem wiedzy, prawdopodobnie nie stanowią zagrożenia dla zdrowia.
Furtka znajduje się w preambule
Kto czyta tylko grupy towarowe, może myśleć, że to europejskie zniesienie zakazu na kwiaty. To się myli. Punkt 22a preambuły wyraźnie stanowi, że państwa członkowskie mogą wprowadzać lub utrzymywać przepisy krajowe dotyczące użyteczności końcowej wszystkich części rośliny konopi i produktów z nich uzyskanych, w celu ochrony zdrowia publicznego i bezpieczeństwa publicznego, o ile są zgodne z prawem unijnym, w szczególności z artykułem 36 Traktatu UE.
Projekt dzieli zatem kwestię na dwie części. Wprowadzanie do obrotu jako produkt rolny jest harmonizowane na szczeblu europejskim, dozwolone użycie pozostaje na szczebnie krajowym. Dla Niemiec oznacza to: tak zwana klauzula odurzającą w § 1 ustawy o konopach rekreacyjnych, zezwalająca na uprawę konopi włóknistych tylko wtedy, gdy użycie w celu odurzającym jest wykluczone, jest dokładnie taką regułą użyteczności końcowej. Zgodnie z tym systemem pozostałaby w mocy.
Warte uwagi jest to, że Rada mówi w tym samym tekście jedno i drugie. Punkt 20 preambuły wymienia krajowe zakazy poszczególnych produktów konopnych jako problem: mogą one podważać organizację rynku, tworzyć niepewność prawną i przeszkody dla handlu wewnętrznego oraz prowadzić do nieuczciwej konkurencji między rolnikami różnych państw członkowskich. Dwa punkty preambuły dalej pozwala je ponownie pod hasłem użyteczności końcowej.
Ta sprzeczność nie jest redakcyjna, to jest kompromis. Przesuwa on decyzję na poziom, na którym pracują nie ustawodawcy, ale sądy: odniesienie do artykułu 36 oznacza, że krajowe ograniczenie musi być proporcjonalne i rzeczywiście motywowane ochroną zdrowia. Kto chce mierzyć niemiecką regułę tym standardem, musi pozwać.
Czym mandat wyraźnie nie jest
Częściowy mandat to stanowisko negocjacyjne Rady do rozmów z Parlamentem Europejskim. Nie ma mocy prawnej, nie jest uchwaloną prawodawstwem, a nawet nie jest całkowitym stanowiskiem Rady w tej sprawie, a jedynie do wybranych rozdziałów. Konopie to jeden z nich.
Dodaje się do tego szczegół, który zwykle znika w streszczeniach: wszystkie daty w projekcie są umieszczone w nawiasach kwadratowych. Przepisy dotyczące wprowadzania do obrotu, wytwarzania i importu konopi mają obowiązywać od „1 stycznia co najmniej po wejściu w życie“. To nie jest data, to jest symbol zastępczy. Kiedy przepisy weszłyby w życie, jest otwarte, a kto dziś podejmuje decyzje inwestycyjne na tej podstawie, opiera je na symbolu zastępczym.
Kogo to mimo wszystko dotyczy
Praktycznie znaczący mandat jest przede wszystkim dla części branży, która pracuje z liśćmi i kwiatami z certyfikowanych konopi włóknistych i do tej pory żyje z pytaniem, czy materiał w ogóle jest produktem rolnym. Taka klasyfikacja decyduje o traktowaniu celnym, organizacji rynku i możliwości uzyskania pomocy, a nie o pozwoleniu na sprzedaż konsumentom końcowym. Te dwie kwestie są regularnie mylone.
Dla samego uprawy na kluczowej części nic się nie zmienia. Limit THC pozostaje na 0,3 procent. Przesłuchanie w Bundestagu w październiku, na którym związek rolników i naukowcy opowiedzieli się za podniesieniem do jednego procent, a Federalny Instytut Oceny Ryzyka się temu sprzeciwił, toczy się równolegle do europejskiego tekstu, który właśnie potwierdza stary limit. Szczegóły tego przesłuchania przedstawiliśmy w naszym raporcie na temat przesłuchania konopi włóknistych.
A dla przetwarzania, czyli miejsca, gdzie w Europie faktycznie coś się dzieje, mandat to raczej muzyka w tle. Zakład ekstrakcji nie powstaje dzięki kodowi taryfy celnej. Co właśnie buduje się w Portugalii, opisaliśmy w artykule dotyczącym przędzalni na mokro w Santo Tirso, klasyfikacja całego łańcucha znajduje się w naszym przewodniku po konopach włóknistych i przemyśle.
Jak poznać następny krok
Następnie negocjują Rada i Parlament. Trzy rzeczy są bardziej wymowne niż nagłówek o kwiatach: czy Parlament będzie popierać klauzulę użyteczności końcowej z punktu 22a preambuły, czy ją usunie, czy symbole zastępcze staną się rzeczywistymi datami, i czy limit 0,3 procent THC będzie jeszcze poruszany w trialogue. Jeśli klauzula pozostanie i wartość pozostanie, dla niemieckiego rynku zmieni się mało, z wyjątkiem tego, że dyskusja będzie prowadzona przyszłościowo na podstawie europejskiego wzoru zamiast niemieckiego.
Sollten EU-Staaten die Hanfblüten-Nutzung national weiter einschränken dürfen?
Branchen-Update
News, Analysen und Reportagen — mehrmals im Monat direkt in dein Postfach.
