Projekt z Federalnego Ministerstwa Rolnictwa zakazałby kannabidiolu w e-papierosach i pojemnikach uzupełniających w całości. Związek branżowy Cannabiswirtschaft złożył 27 października swoje stanowisko i proponuje ministerstwu godną uwagi alternatywę: ostrzejsze przepisy dotyczące reklamy w zamian za rezygnację z zakazu substancji.
📑 Inhaltsverzeichnis
Co zakłada projekt
Przedmiotem jest „Piąte rozporządzenie zmieniające Rozporządzenie o wyrobach tytoniowych“ w wersji z 5 października 2026 roku. Wprowadza ono w § 27a pkt 1 Rozporządzenia o wyrobach tytoniowych nową definicję pojęcia „kannabinoidów“. Miałyby być objęte substancje, które mogą wiązać się z receptorami endokannabinoidalnego systemu. Wyłączone będą kannabinoidów w rozumieniu Ustawy o konsumpcyjnym kannabizie, Ustawy o medycznym kanabizie, Ustawy o substancjach odurzających i Ustawy o nowych psychoaktywnych substancjach.
Równocześnie Załącznik 2 pkt 1 litera e rozporządzenia ma być uzupełniony o „kannabinoidów, w tym kannabidiol (CBD, CAS nr 13956-29-1), oraz preparaty wyżej wymienionych substancji“ jako zabronione składniki. W połączeniu z § 28 ust. 1 daje to całkowity zakaz wprowadzania do obrotu odpowiednich e-papierosów i pojemników uzupełniających. Dotyczyłoby to nie tylko CBD, lecz także innych nieintoksykujących naturalnych kannabinoidów.
Ważne dla klasyfikacji: projekt rozporządzenia to jeszcze nie prawo obowiązujące. Jest to wersja robocza ministerstwa, do której mogą ustosunkować się związki. Termin na złożenie stanowiska upłynął 27 października.
Uzasadnienie skupia się na reklamie, a nie na toksykologii
Interesujące jest, czym ministerstwo uzasadnia zakaz. Według stanowiska projekt opiera się zasadniczo na rosnącej niejasności w pracach nad rozwojem produktów, na bodźcach nabywczych, na wzorcach komunikacji zdrowotnej i tak zwanym efekcie aureoli. Przywołano wypowiedzi promocyjne takie jak „fizycznie relaksujące“, „zmniejszające stres“ i „uspokajające“ oraz informacje, że CBD stosuje się do łagodzenia bólu i jako lek wspomagający sen.
Czego natomiast brakuje w uzasadnieniu, to dowód konkretnego zagrożenia dla zdrowia CBD związanego z inhalacją. Projekt dotyczy więc przede wszystkim tego, jak mówi się o tych produktach, i wyciąga z tego zakaz substancji. Właśnie w tej luce związek branżowy widzi punkt zaczepienia.
Związek proponuje wymianę
BvCW, będący według własnych danych reprezentantem ponad 90 firm, odrzuca całkowity zakaz, ale wyraźnie popiera cel. Jego propozycja regulacyjna zawiera sześć punktów, a piąty jest najbardziej niezwykły: związek proponuje rozszerzenie zakazu reklamy z § 21 ust. 1 pkt 1 Ustawy o wyrobach tytoniowych na e-papierosy i pojemniki uzupełniające. Informacje dające wrażenie korzystnego wpływu na funkcje ustroju, wydolność lub samopoczucie byłyby w ten sposób objęte w całej Niemczech. Wymieniono wyraźnie „relaksujące“, „zmniejszające stres“ i „BOOSTER“.
Związek branżowy, który dobrowolnie prosi o bardziej rygorystyczne przepisy reklamowe dla swoich członków, to rzadkość. Logika jest jasna: jeśli problem to reklama, to należy regulować reklamę, a nie wycofywać substancję. Punkt 4 wyraża to bezpośrednio – oświadczenia zdrowotne i dotyczące chorób oraz reklama intoksykacyjna powinny być wyraźnie zakazane, lecz należy rozróżnić między oceną ryzyka substancji a regulacją komunikacji handlowej.
Pozostałe postulaty: rezygnacja z niezdróżnicowanego całkowitego zakazu (1), selektywne zakazy co najwyżej dla specyficznych syntetycznych kannabinomimet yk i dla odurzających lub wysoce potentnych półsyntetycznych kannabinoidów (2), w przypadku niekorzystnej oceny – maksymalna ilość CBD na poziomie UE zamiast zakazu (3) oraz wyjaśnienie, że medyczny kanabis i leki pozostają nieuszkodzeni przez Rozporządzenie o wyrobach tytoniowych (6).
Trzy z czterech ustaw w ogóle nie znają tego pojęcia
Merytoryczne zastrzeżenie związku ma wagę, bo da się je zweryfikować. Planowana definicja wyłącza kannabinoidów „w rozumieniu“ czterech ustaw. Jednak z tych czterech tylko Ustawa o konsumpcyjnym kanabizie w ogóle definiuje pojęcie „kannabinoidów“, mianowicie w § 1 pkt 1. Ustawa o medycznym kanabizie definiuje w § 2 jedynie „kanabis do celów medycznych“. Ustawa o substancjach odurzających nie używa tego pojęcia jako własnej definicji. Ustawa o nowych psychoaktywnych substancjach zna w swoim załączniku tylko strukturalnie wyodrębnioną grupę kannabinomimetyk ów.
Odesłanie w trzech z czterech przypadków prowadzi donikąd. Ponadto pojawia się sprzeczność w samym projekcie: według literalnego brzmienia naturalne CBD może się okazać kannabinoidem obejmowanym Ustawą o konsumpcyjnym kanabizie, a tym samym wyłączonym, podczas gdy CBD w Załączniku 2 jednocześnie wyraźnie stoi na liście zakazanych substancji. Czy CBD prawidłowo pozyskane z konopii włóknistych jest zakazane czy nie – projekt według interpretacji związku tego nie wyjaśnia.
26 miligramów mentolu, zero miligramów CBD
Część dotycząca prawa europejskiego stanowiska opiera się na wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie Kanavape z 19 listopada 2020 roku (C-663/18). Zgodnie z tym wyrokiem państwo członkowskie musi wykazać rzeczywiste zagrożenie dla zdrowia publicznego w oparciu o najnowsze dane naukowe, aby uzasadnić zakaz marketingowy. Zasada ostrożności wspiera środki też w warunkach niepewności naukowej, ale nie na podstawie czysto hipotetycznych rozważań.
Najostrzejszy punkt dostarczają rozważania o spójności z tego samego wyroku. Związek oblicza, że ten sam projekt przyznaje mentolowi maksymalną ilość 26 miligramów na mililitr, choć menthol również ma wyraźny wizerunek dobrego samopoczucia, podczas gdy CBD zakazuje się całkowicie. Dochodzimy do tego: model maksymalnych ilości, który projekt wybiera dla jedenastu innych substancji w Załączniku 2a, nie był nawet rozpatrywany dla kannabinoidów według związku. Projekt wymienia pod „alternatywami“ wyraźnie „brak“, okres przejściowy i ocena nie są przewidziane, a nakład na wypełnienie wymogów dla gospodarki pozostaje w dokumencie jako niezapisane miejsce.
Dalszy argument dotyczy podstawy prawnej. Nikotynowe papierosy elektroniczne nie podlegają artykułowi 20 dyrektywy UE o wyrobach tytoniowych, która według swojego brzmienia obejmuje tylko płyny zawierające nikotynę. Podlegają prawu tytoniowemu wyłącznie poprzez rozszerzenie krajowe w § 1 Ustawy o wyrobach tytoniowych. Krajowy zakaz substancji dla beznikotynowych liquidów CBD mierzy się zatem bezpośrednio z wolnością obrotu towarami wynikającą z artykułów 34 i 36 TFUE.
Prawo obowiązujące już zadziałało
Być może najtrafniej działa argument precedensu. § 13 ust. 1 pkt 3 Ustawy o wyrobach tytoniowych już dzisiaj wymaga, aby w liquidach oprócz nikotyny stosowano tylko składniki, które zarówno w formie ogrzanej, jak i nieogrzanej nie stanowią zagrożenia dla zdrowia człowieka. Sąd Administracyjny w Düsseldorfie na tej podstawie 21 lutego 2024 roku (26 K 1345/23) potwierdził zabezpieczenie liquidów zawierających heksahidrokannabinol, wtedy jeszcze przed wejściem HHC pod Ustawę o nowych psychoaktywnych substancjach.
Do tego dochodzi czasowy bufor, którego niewielu śledzi: producenci i importerzy muszą zgłosić e-papierosy i pojemniki uzupełniające najpóźniej sześć miesięcy przed planowanym wprowadzeniem do obrotu za pośrednictwem europejskiego portalu zgłaszającego EU-CEG, wraz z danymi na temat składników, ilości i danych toksykologicznych. Władze mają zatem normatywnie określony okres badania, zanim produkt w ogóle trafi do sprzedaży.
Co to oznacza dla CBD-liquidów na rynku
Na razie nic. Projekt nie obowiązuje, a jak będzie wyglądać wersja ostateczna, jest otwarte. Kto sprzedaje lub kupuje CBD-liquidy, powinien mimo to śledzić ten proces, bo w obecnym wydaniu produkt nie byłby ograniczony, ale usunięty z rynku. Projekt według przedstawienia związku nie wymienia okresu przejściowego dla kannabinoidów, podczas gdy dla innych substancji mówi się o warunkach przejściowych.
Sollte CBD in E-Liquids erlaubt bleiben oder verboten werden?
Nasza ocena: stanowisko jest niezwykle mocne, bo nie tylko mówi „nie“. Wymienia wraz z prawem farmaceutycznym, prawem lojalnej konkurencji, rozporządzeniem o bezpieczeństwie produktów i uprawnieniami kontrolnymi Ustawy o wyrobach tytoniowych cztery zestawy narzędzi, które już dziś radzą sobie z wprowadzającymi w błąd obietnicami zdrowotnymi, i dodatkowo oferuje zaostrzenie przepisów reklamowych. Jeśli ministerstwo będzie się trzymać swojego projektu, będzie musiało wyjaśnić, dlaczego substancja powinna zniknąć, której ryzyko nie samo określiło, podczas gdy inna o podobnym wizerunku dostaje maksymalną ilość. Stanowisko podpisane przez Prezydenta Dirka Heitepriema, Wiceprezydent Lisę Haag i członka Prezydium dr. Ferdinanda Weisa.
Branchen-Update
News, Analysen und Reportagen — mehrmals im Monat direkt in dein Postfach.
Folge uns
