Pilotażowe badanie Centrum Endometriozy szpitala Charité przeanalizowało doustne ekstrakty z konopi u kobiet z endometriozą oporną na leczenie przeciwbólowe. Po trzech miesiącach uczestniczki zgłaszały słabszy ból, mniej dni z bólem i mniejsze zapotrzebowanie na leki przeciwbólowe. Badanie jest niewielkie i nie miało grupy kontrolnej. Dostarcza jednak prospektywnych danych z niemieckiej kliniki uniwersyteckiej.
📑 Inhaltsverzeichnis
Endometrioza i ekstrakt z konopi: tak zaplanowano badanie Charité
Praca ukazała się 22 września 2026 roku w czasopiśmie naukowym PLOS One. Pierwszym autorem jest Janosch Kratz, a autorką senioralną kierowniczka centrum, Sylvia Mechsner. Między listopadem 2023 a majem 2025 zespół włączył do badania 30 kobiet z potwierdzoną endometriozą. Wszystkie od co najmniej trzech miesięcy cierpiały na przewlekłe bóle podbrzusza, które nie reagowały wystarczająco na terapię hormonalną i leki przeciwbólowe. Trzy miesiące ukończyło 27 kobiet. Jedna przerwała udział podczas zwiększania dawki z powodu działań niepożądanych, dwie przestały wypełniać kwestionariusze.
Uczestniczki miały średnio niespełna 33 lata. Dobre 80 procent otrzymywało terapię hormonalną, siedem przyjmowało na początku opioidy. Ekstrakt stosowano dodatkowo do trwającego leczenia, w którym niczego nie zmieniano. Zawierał THC i CBD w zrównoważonym stosunku. Po czterech tygodniach powolnego zwiększania dawki dawka dobowa wynosiła około 10 miligramów THC i 12 miligramów CBD, podzielone na rano i wieczór. Pozostała stabilna przez trzy miesiące. Wszystkie dane zebrano za pomocą kwestionariuszy online. Czym to podejście różni się od wcześniejszych zaleceń, pokazuje nasz starszy przegląd dotyczący leczenia endometriozy olejem CBD i medyczną konopią.
Wyniki: nasilenie bólu, dni z bólem i leki przeciwbólowe
Średnie nasilenie bólu na skali od 0 do 10 spadło z 6,8 do 5,2 po miesiącu. Po trzech miesiącach wynosiło 4,9. Wyraźniejszy był spadek częstości. Na początku kobiety zgłaszały w medianie 30 dni z bólem w miesiącu, czyli codzienny ból. Po trzech miesiącach było to 17 dni. Również liczba dni z przyjmowaniem leków przeciwbólowych istotnie się zmniejszyła. Dotyczyło to zarówno substancji czynnych takich jak ibuprofen, jak i opioidów. Podobne sygnały znamy z innych wskazań, na przykład z analizy dotyczącej medycznej konopi i opioidów u 3500 pacjentów.
Jako cel główny zespół ustalił poprawę o 15 punktów w domenie bólu kwestionariusza EHP-30. Mierzy on związaną z chorobą jakość życia na skali od 0 do 100. Wynik spadł z 59,3 do 38,4, czyli o około 21 punktów. Poprawiły się też domeny utraty kontroli, samopoczucia emocjonalnego, pracy, obrazu siebie i seksualności. Do tego doszły niższe wartości w zakresie wyczerpania, lęku i sensytyzacji centralnej. Ta ostatnia uchodzi za jedną z przyczyn tego, że ból endometrialny często słabo reaguje na typowe leki przeciwbólowe.
Działania niepożądane: zmęczenie i problemy z koncentracją u około 60 procent
Autorki i autorzy opisują leczenie jako dobrze tolerowane. To sformułowanie zasługuje na drugie spojrzenie. Niemal wszystkie uczestniczki zgłosiły co najmniej jedno działanie niepożądane. Zmęczenie oraz problemy z koncentracją i pamięcią utrzymywały się przez cały czas na poziomie około 60 procent. Nasilenie było przeważnie łagodne. Nudności spadły z niespełna 30 do niespełna 15 procent. Lęk i uczucie paniki zmniejszyły się z 26 do 4 procent. Pouczające jest także jedno kryterium wykluczenia. Kobiety, które często prowadzą samochód lub obsługują maszyny, nie mogły uczestniczyć w badaniu. Dla codziennego życia wielu pacjentek to byłoby właśnie kluczowe pytanie.
Ocena: czego badanie pilotażowe nie może pokazać
W badaniu nie było grupy placebo ani zaślepienia. Wszystkie wyniki opierają się na samodzielnie podanych informacjach uczestniczek. W przypadku przewlekłego bólu efekt placebo z doświadczenia bywa silny. Dotyczy to szczególnie pacjentek, które po wielu nieudanych próbach celowo szukają terapii cannabis. Zespół sam wskazuje te słabości i mówi o pracy eksploracyjnej. Ma ona sprawdzić wykonalność i tolerancję, a nie dowieść skuteczności. Źródeł finansowania ani konfliktów interesów osoby zaangażowane w badanie nie podają.
Liczby są zgodne z danymi obserwacyjnymi z innych krajów. O analizie z Wielkiej Brytanii pisaliśmy w artykule o brytyjskim rejestrze po dwóch latach terapii cannabis. Również tam zabrakło porównania z grupą kontrolną. Mimo to praca ma znaczenie dla Niemiec. Endometriozą dotknięta jest mniej więcej co dziesiąta kobieta w wieku rozrodczym, a recepta refundowana przez kasę chorych wymaga wiarygodnych dowodów. Dlaczego w codziennej opiece medycznej często się to nie udaje, opisuje nasz artykuł o krytyce specjalistów od leczenia bólu wobec zasad dotyczących cannabis na receptę. Kolejny krok wskazuje samo badanie: większe, randomizowane i kontrolowane badanie.
Najczęstsze pytania
Czy badanie dowodzi, że cannabis działa na endometriozę?
Nie. Jest to badanie pilotażowe z 27 uczestniczkami uwzględnionymi w analizie, bez grupy placebo. Pokazuje ono, że dolegliwości w trakcie leczenia się zmniejszyły. Czy ekstrakt był tego przyczyną, nie da się przy takim projekcie badania ustalić.
Jaki preparat zastosowano w badaniu Charité?
Zastosowano standaryzowany doustny ekstrakt z konopi o zrównoważonym stosunku THC do CBD. Dawka docelowa po czterech tygodniach zwiększania dawki wynosiła około 10 miligramów THC i 12 miligramów CBD na dobę. Jest to informacja z badania, a nie zalecenie dotyczące dawkowania.
Jakie wystąpiły działania niepożądane?
Najczęściej występowały zmęczenie oraz problemy z koncentracją i pamięcią, które zgłaszało około 60 procent kobiet przez cały czas trwania badania. Nudności, uczucie lęku i szybsze tętno występowały rzadziej i z czasem słabły. Jedna uczestniczka przerwała leczenie z powodu działań niepożądanych.
Czy pacjentki z endometriozą w Niemczech mogą otrzymać receptę na cannabis?
Zasadniczo tak, jeśli lekarka lub lekarz uzna terapię za wskazaną. To, czy ustawowa kasa chorych pokryje koszty, zależy od indywidualnego przypadku i od przesłanek określonych w Kodeksie socjalnym. Decyzja o leczeniu zawsze należy do prowadzącej lekarki lub prowadzącego lekarza.
Jak będą przebiegać dalsze badania?
Zespół Charité domaga się większych randomizowanych i kontrolowanych badań, aby zweryfikować wyniki i wyjaśnić kwestię dawkowania. Otwarte pozostają ponadto długoterminowa tolerancja oraz działanie po upływie trzech miesięcy.
Sollte Cannabis als Therapie bei Endometriose erstattungsfähig werden?
Źródło: Kratz JW, Voltolini Velho R, Bock S, Sehouli J, Mechsner S: Evaluating the impact of cannabinoid extracts on chronic pain and quality of life in endometriosis patients, a pilot study. PLOS One, 22.09.2026, DOI 10.1371/journal.pone.0356768.
Branchen-Update
News, Analysen und Reportagen — mehrmals im Monat direkt in dein Postfach.
