W Niemczech mówi się o podatku od konopi, zanim jeszcze jest jasne, co miałoby być opodatkowane. Kanadyjska analiza pokazuje, że właśnie to pytanie decyduje o skutkach i że najbardziej oczywista odpowiedź jest najgorsza.
Ontario zalegalizowało konopie do użytku rekreacyjnego w październiku 2018 roku. Opodatkowanie odbywa się poprzez opłatę federalną oraz dodatkowe opłaty prowincjonalne, przy czym stosuje się dwie różne metody: czysty podatek ilościowy dla produktów przetworzonych, takich jak vapy i produkty spożywcze, oraz podatek wartościowy z kwotą minimalną dla produktów nieprzetworzonych, takich jak suszone kwiaty i gotowe skręty, naliczany według wagi.
Autorzy przeliczyli dla 2568 legalnie sprzedanych produktów z marca 2022 roku, ile podatku przypada na miligram THC, i porównali to z symulacją alternatywnych metod.
Najważniejszy wniosek
Podatek naliczany według wagi powoduje przy wysokiej zawartości THC niższy podatek na miligram THC. Jest to logiczna konsekwencja podstawy opodatkowania: kto opodatkowuje gram z dwudziestoma procentami THC tak samo jak gram z dziesięcioma procentami, o połowę zmniejsza udział podatku przypadający na jednostkę substancji czynnej.
Podatek ilościowy oparty na zawartości THC odwraca ten efekt. Według symulacji daje on najwyższą średnią kwotę podatku na miligram THC we wszystkich zakresach stężeń, obciąża mocniej produkty o wysokim stężeniu i zmniejsza różnice cenowe między poszczególnymi poziomami stężenia.
Mówiąc wprost: podatek od wagi nagradza wysoką zawartość substancji czynnej, podatek oparty na substancji czynnej tego nie robi. Kto więc chce za pomocą podatku sterować polityką zdrowotną, musi wybrać podstawę opodatkowania pod tym kątem, a nie według tego, co najłatwiej pobrać.
Dlaczego ma to znaczenie dla Niemiec
Podatek od konopi jest w Niemczech przedmiotem dyskusji, a w debacie mówi się niemal wyłącznie o tym, czy go wprowadzać, i o spodziewanych wpływach. Kanadyjskie dane pokazują, że niepozorne pytanie o podstawę opodatkowania determinuje skutki dla polityki zdrowotnej, i to niezależnie od wysokości stawki.
Dochodzi do tego praktyczny aspekt, który znamy z innego kontekstu. To, jak bardzo mogą się różnić ceny za jednostkę substancji czynnej, opracowaliśmy dla obszaru medycznego na podstawie kosztów za miligram THC. Ta sama logika rachunkowa dotyczy podatku, tyle że z odwrotnym znakiem.
Możliwość przeniesienia wyników ma swoje granice. Dane pochodzą z rynku z licencjonowaną sprzedażą detaliczną i mają trzy lata. Mechanizm stojący za tym wnioskiem nie jest jednak specyficzny dla rynku, lecz jest kwestią arytmetyki.
Źródło: Sornpaisarn B. et al., „Canadian taxation methods for cannabis: an examination of the impact of different tax methods based on legal products sold in Ontario“, Journal of Cannabis Research, 9 września 2026, DOI 10.1186/s42238-026-00499-5.









































