Een Canadees onderzoek vindt geen verband tussen de opening van legale cannabiswinkels en de criminaliteit in de omgeving. Het resultaat past bij eerder onderzoek. Wie het wil citeren, moet echter wel weten hoe smal de databasis is.
📑 Inhaltsverzeichnis
De studie is verschenen in het International Journal of Drug Policy, getiteld „Crime levels near federally legal cannabis stores in two Canadian cities“, DOI 10.1016/j.drugpo.2026.105529. Onderzocht werd de criminaliteit in een straal van maximaal 3.000 meter rond legale cannabiswinkels in Toronto en Ottawa, telkens in de maanden vóór en na de opening.
Het resultaat: geen significante verbanden tussen het criminaliteitsniveau en de opening. Schommelingen in de aantallen zaken schrijft de auteur grotendeels toe aan het weer: de criminaliteit nam toe op warmere dagen.
Wat de studie niet is
Bij het doorvertellen wordt hier snel „de opening van gelicenseerde verkooppunten in Toronto en Ottawa“ van. Dat klinkt als een stedenvergelijking met veel locaties. In werkelijkheid gaat het, al volgens de titel, om twee steden en telkens één winkel.
Dat is geen verwijt aan het onderzoek, dat zijn eigen reikwijdte zelf benoemt. Maar het verandert wel wat je ermee kunt aantonen. Twee locaties laten geen uitspraak toe over steden, regio’s of zelfs over de legalisering als geheel. Ze laten wel de uitspraak toe dat zich op deze twee plekken na de opening niets opmerkelijks voordeed.
Wie de studie inzet tegen de bewering dat cannabiswinkels criminaliteit aantrekken, doet dat dus met een smal bewijs. Omgekeerd geldt hetzelfde: wie het tegendeel beweert, heeft deze twee gevallen tegen zich.
De weersverklaring is het interessantere deel
Dat criminaliteit met de temperatuur schommelt, is criminologisch goed onderbouwd en wordt in debatten over afzonderlijke locaties regelmatig over het hoofd gezien. Wie aantallen zaken voor en na een opening vergelijkt en seizoenseffecten niet corrigeert, meet mogelijk alleen de lente.
Dat is het eigenlijk overdraagbare punt voor het Duitse debat, waarin over afstandsregels en zones waar consumptie verboden is met lokale cijfers wordt geargumenteerd. Een verandering ter plaatse bewijst op zichzelf weinig, zolang niet is aangetoond dat ze ook zonder de opening zou zijn opgetreden.
Plaatsing in het bestaande onderzoek
Het resultaat sluit aan bij onderzoeken die ook elders geen effecten vonden waarop velen hadden gewed. Een enquête onder 35.957 personen vond geen consumptiestijging na de Duitse cannabiswet. Het Nederlandse wietexperiment bracht meer keuze, maar ongewijzigd gebruik. En een onderzoek naar de Chileense Cannabis Social Clubs liet zien hoe sterk dergelijke structuren zich regionaal concentreren.
Wat deze onderzoeken gemeen hebben, is minder een bevinding dan een les: de grote verwachte effecten, in beide richtingen, komen in de data vaak niet voor. Dat is onspectaculair en daarom zelden een krantenkop.
Bron: Armstrong, „Crime levels near federally legal cannabis stores in two Canadian cities“, International Journal of Drug Policy, editie november 2026, DOI 10.1016/j.drugpo.2026.105529. Samenvattende berichtgeving door NORML; nieuwsbrief van de branchevereniging Cannabiswirtschaft van 21 oktober 2026. Stand: 21 oktober 2026.








































