Amsterdam was decennialang het mekka van cannabistoerisme. Wie uit Duitsland, Zwitserland of Oostenrijk kwam, kende het ritueel: even door de grachten wandelen, een coffeeshop opzoeken en legaal kopen wat thuis nog in de ilegaliteit verscholen ging. Maar sinds enkele jaren scheurt dit beeld. En in het voorjaar van 2026 staat de volgende grote cesuur voor de deur.
📑 Inhaltsverzeichnis
Na de Amsterdamse gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026 vormt zich in de gemeenteraad een nieuwe politieke meerderheid – één die het decennialange open-deurbeleid voor internationale gasten ter discussie stelt. Het plan: buitenlandse toeristen zou de toegang tot coffeeshops in het centrum fundamenteel ontzegd moeten worden. Wat abstract klinkt, zou een tektonische verschuiving betekenen voor een stad die cannabisliberalisme als geen ander tot merk gemaakt heeft.
50 jaar open – en toch altijd onder vuur
Sinds de vroege jaren 1970 tolereert de Nederlandse staat de verkoop van kleine hoeveelheden cannabis in gelieerde coffeeshops. Amsterdam werd het Europese epicentrum van dit beleid – met soms meer dan 700 winkels allein in de hoofdstad. Het zogenaamde gedoogbeleid, het officiële tolerantiebeleid, creëerde een functionerende grijze markt die miljenen toeristen aantrok en tegelijkertijd de openbare orde moest handhaven.
Maar zeker met de landelijke invoering van het zogenaamde ingezetenencriterium in 2012 begon de afbraak. De meeste Nederlandse steden beperkten de toegang tot geregistreerde inwoners – Amsterdam bleef als prominente uitzondering bestaan, onder de voorwaarde coffeeshops in de buurt van scholen te sluiten. Deze uitzondering staat nu opnieuw ter discussie.
Nieuwe gemeenteraadsmeerderheid, nieuw voorstel
De PvdA had in oktober 2025 voor het eerst een formeel voorstel gedaan: toeristen zou het cannabiskopen in het centrum verboden moeten worden, om het feesttoerisme in te dammen. Het plan vond toen geen meerderheid. Maar door de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026 zou dat kunnen veranderen. GroenLinks, tot nu toe een sterke tegenstander van het verbod, fuseert na de verkiezingen met de PvdA en zou dan vermoedelijk de lijn van de partnerpartij volgen.
Burgemeester Femke Halsema heeft al gesignaleerd het verbod zelfstandig te willen implementeren – geeft echter de voorkeur aan een meerderheid in de gemeenteraad. Zou deze na de verkiezingen zustande komen, dan zou Amsterdam na decennialange uitzonderingspositie eindelijk in de mainstream van het Nederlandse cannabisbeleid terechtkomen: cannabis alleen nog voor inwoners.
Ondernemers waarschuwen: meer dealers, minder transparantie
De reacties uit het Rode Wijk en de toerismebranche zijn duidelijk afwijzend. Een coalitie van coffeeshopuitbaters en ondernemers waarschuwen voor een dominoëffect: als internationale gasten geen legale toegang meer hebben, wijken zij uit naar straathandelaren – met alle gevolgen voor kwaliteit, veiligheid en openbare orde.
Niet minder dan Dirk Korf, emeritus criminoloog en jarenlang onderzoeker van de coffeeshopscène, deelt deze inschatting. Een studie toonde aan dat ongeveer een kwart van de buitenlandse toeristen aangaf, in geval van een verbod, naar de zwarte markt over te stappen. Een patroon dat uit andere Europese regulatiedebatten bekend is – bijvoorbeeld uit Zwitserland, waar legale afgifte-modellen de illegale markt systematisch terugdringen, zodra beschikbaarheid en kwaliteit kloppen.
Het Nederlands pilotproject als alternatief
Ondertussen is de politieke wil tot herregeling in Nederland in principe aanwezig – zij beweegt zich alleen in een ander richting. Sinds april 2025 loopt het nationale pilotproject voor gereglementeerde cannabisteelt en -verkoop in tien modelgemeenten. Daar kopen coffeeshops hun cannabis van staatlijk gecontroleerde producenten – een paradigmaverschuiving weg van de gedoogde grijze markt naar echte regulering.
Dat is de werkelijke contradictie van het huidige debat: enerzijds experimenteert de Nederlandse staat met waarschijnlijk het progressiefste cannabisreguleringsmodel van Europa. Anderzijds overweegt Amsterdam, precies nu, de toegang voor juist die toeristen af te sluiten die het systeem decennialang medegefinancierd hebben. Of dat politiek consistent is, blijft een open vraag.
Wat dit voor DACH-landen betekent
Voor Duitstalige cannabisgebruikers is Amsterdam al lang geen must-see meer. Sinds de Duitse gedeel-legalisering in april 2024 kunnen volwassenen hier legaal consumeren en via cannabismaatschappijen toegang krijgen tot gereglementeerde cannabis. Ook in Zwitserland lopen pilotprojecten die gecontroleerde afgifte mogelijk maken. En zelfs in Oostenrijk is het spookbeeld van cannabistoerisme grotendeels uitgebleven – tegen eerdere vrees in.
Een Amsterdams toeristenverbod zou deze trend hooguit versnellen: wie vroeger naar Nederland reisde om legaal in te kopen, blijft dan simpelweg thuis. Het symbolische verlies zou een ander zijn – een stuk Europese cannabisgeschiedenis dat stilletjes ten einde loopt.
Veelgestelde vragen
Wat plant Amsterdam precies met het coffeeshop-toeristenverbod?
Amsterdam overweegt internationale toeristen het kopen van cannabis in coffeeshops van het centrum te verbieden. Naar het voorbeeld van andere Nederlandse steden zou cannabis dan alleen nog voor officieel gemelde inwoners beschikbaar zijn. Na de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026 zou er voor het eerst een meerderheid in de gemeenteraad zijn voor deze stap.
Is een coffeeshopbezoek in Amsterdam voor Duitsers nog legaal?
Op dit moment nog wel – toeristen mogen in Amsterdam nog steeds coffeeshops bezoeken en cannabis kopen. Dit zou echter kunnen veranderen als de gemeenteraad het geplande ingezetenencriterium voor Amsterdam besluit. Tot zover geldt de bestaande tolerantieregel.
Waarom waarschuwen critici voor meer zwarte markt?
Een studie toont aan dat ongeveer een kwart van de buitenlandse toeristen, bij een verbod, naar straathandelaren zou uitwijken. Criminologen en coffeeshopuitbaters vrezen dat een verbod het tegenovergestelde van het beoogde effect sorteert: meer illegale handel, minder controle over kwaliteit en hoeveelheden, groter risico voor consumenten.
Hoe verschilt het Nederlandse modelproject van het huidige systeem?
In het kader van het nationale pilotproject betrekken coffeeshops in tien gemeenten hun cannabis van staatsgoedgekeurde producenten – in plaats van zoals tot dusverre uit de gedoogde grijze markt. Dit schept voor het eerst een naadloze, gereglementeerde voorzieningsketen van teelt tot verkoop en geldt als blauwdruk voor een mogelijke volledige legalisering in Nederland.
Wat betekent een eventueel verbod voor reizigers uit Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland?
Praktisch gezien niet veel – want de juridische situatie is in het DACH-gebied in de afgelopen jaren aanzienlijk verbeterd. Duitsland staat huiscultuur en cannabisclubs toe, Zwitserland test gereglementeerde afgifte, Oostenrijk kent geen noemenswaardige cannabistoerisme. Amsterdam als reisbestemming voor cannabisgebruik is aan belang verloren – een verbod zou dit alleen maar formaliseren.
Branchen-Update
News, Analysen und Reportagen — mehrmals im Monat direkt in dein Postfach.
