Czy koty mogą rozkładać THC? To pozornie proste pytanie kryje się za jednym z najbardziej nieprzyjemnych doświadczeń dla konsumentów/konsumentek cannabis posiadających zwierzęta domowe. Odpowiedź brzmi: tak, ale tak powoli i tak niepewnie, że już okruszyna edibles’a, zapomniany joint na stoliku lub niedopałek w parku mogą stać się dla kota stanem zagrażającym życiu. Psy dotyka to samo, często jeszcze częściej, bo jedzą wszystko, co pachnie tytoniem lub brownie. Od częściowej legalizacji w kwietnia 2024 roku niemieckie kliniki weterynaryjne zgłaszają dwa do czterech zatruć THC tygodniowo już w jednej izbie przyjęć.
📑 Inhaltsverzeichnis
- Cannabis i zwierzęta domowe: Dlaczego pytanie o rozkład THC jest tak ważne
- Czy koty mogą rozkładać THC? Metabolizm, enzymy i okres półtrwania
- Zatrucie cannabisem u psa: Objawy, przebieg, Pierwsza pomoc
- Potencjał terapeutyczny: CBD, olej konopny i medyczny cannabis w medycynie weterynaryjnej
- Profilaktyka: Bezpieczne przechowywanie cannabisu w gospodarstwie po legalizacji
- Często zadawane pytania
- 💬 Fragen? Frag den Hanf-Buddy!
Cannabis i zwierzęta domowe to zatem już od dawna nie temat niszowy. Ktoś, kto dzieli dach z psem lub kotem, powinien rozumieć, dlaczego zwierzęta metabolizują kanabinoidy inaczej niż ludzie, po czym poznać zatrucie, co robić w pierwszych minutach i w jakich warunkach CBD lub olej konopny mogą rzeczywiście być sensownym uzupełnieniem w gospodarstwie ze zwierzętami. Ten poradnik gromadzi obecny stan wiedzy medycyny weterynaryjnej, najważniejsze badania i praktykę z niemieckich klinik weterynaryjnych.
Cannabis i zwierzęta domowe: Dlaczego pytanie o rozkład THC jest tak ważne
Pies i kot posiadają, dokładnie jak człowiek, w pełni rozwinięty układ endokannabinoidowy. Receptory CB1 znajdują się w centralnym układzie nerwowym, receptory CB2 w układzie immunologicznym. Dochodzą do tego wewnętrzne neurotransmittery, takie jak anandamid i 2-AG. Ta architektura jest ewolucyjnie stara i znajduje się we wszystkich kręgowcach. To również powód, dla którego THC w ogóle działa na ssaki. To, co dramatycznie się różni, to gęstość receptorów, prędkość rozkładu i wrażliwość na efekty psychoaktywne.
Psy mają w niektórych rejonach mózgu, np. w móżdżku i pniu mózgu, znacznie wyższą gęstość receptorów CB1 niż ludzie. To właśnie tam kontrolowana jest ruch, równowaga i oddychanie. Dlatego intoksykacja THC u psa prawie zawsze przejawia się ataksją, czyli kołyszącym, niepewnym chodzeniem, rozszerzonymi źrenicami, śliną i w wielu przypadkach mimowolnym uczynieniem się. Dodatkowe symptomy to spowolnione bicie serca, obniżona temperatura ciała, a w ciężkich przypadkach drżenia, uogólnione napady padaczki, depresja oddychania i utrata przytomności. Więcej na temat mechanizmu działania opracowaliśmy w artykule Jak THC działa na nasze zwierzęta domowe.
Kot to przypadek szczególny. Jego wątroba słabiej rozkłada wiele substancji roślinnych niż u psa czy człowieka, ponieważ brakuje jej ważnego kompleksu enzymów glukuronidacji. UDP-glukuronosyltransferazy, na czele z UGT1A6, ewolucyjnie uległy atrofii u kotów. Ta sama słabość, która czyni paracetamol dla kotów śmiertelnym, powoduje, że kanabinoidy, terpeny i olejki eteryczne są detoksykowane tylko w znacznie zmniejszonym tempie. Zatem, jeśli chodzi o pytanie, czy koty mogą rozkładać THC, odpowiedź jest podwójna: teoretycznie tak, ale praktycznie zbyt powoli na bezpieczną samoregulację.
Czy koty mogą rozkładać THC? Metabolizm, enzymy i okres półtrwania
U człowieka enzymy cytochromu P450, przede wszystkim CYP2C9 i CYP3A4, przekształcają przyjęte THC w psychoaktywne 11-hydroxy-THC, a następnie w rozpuszczalne w wodzie, wydalane 11-karboksy-THC. Następnie enzymy glukuronidacji przyłączają resztę cukru, aby substancja mogła opuścić organizm poprzez żółć i mocz. Dokładnie ta glukuronidacja jest wąskim gardłem u kota. To, co u człowieka trwa godziny, u kota trwa znacznie dłużej. W rezultacie psychoaktywny produkt pośredni krąży dłużej we krwi, działanie trwa dłużej i kumuluje się przy powtórzonym przyjęciu.
Dodatkową rolę odgrywa krąg enterohepatyczny. THC i jego metabolity są wydalane przez żółć do jelit, tam częściowo wchłaniane i ponownie trafiają do wątroby. U psa i kota ten krąg jest szczególnie nasilony. Pojedyncze przyjęcie często wykazuje zatem przebieg falujący klinicznie. Zwierzęta czasami się czują lepiej, ale kilka godzin później znowu wpadają w fazę ataksji. Weterynarze mówią zatem o okresie działania od 18 do 36 godzin, w skrajnych przypadkach ponad dwa dni. To znacznie dłużej niż u człowieka i jest głównym powodem, dla którego pozornie mała dawka dla małego zwierzęcia może stać się niebezpieczna.
Najczęstszym źródłem przyjęcia u kotów nie jest joint, ale palący się dym konopny w mieszkaniu. Dym z cannabisu zawieszony jest w zasłonach, meblach i sierści. Kiedy kot się myje, przyjmuje THC doustnie, i to właśnie ta droga przyjęcia produkuje najtęższe przebiegi. Wdychane przyjęcie przez płuca działa szybciej, ale krócej i w mniejszej całkowitej dawce. Z drugiej strony, doustnie przyjmowane edibles, masło, oleje lub pokruszone kwiaty osiągają zwierzę powoli, ale z pełną siłą. W praktyce zespoły ratunkowe obserwują, że edibles i zapomniany joints to główne przyczyny. Edibles z czekoladą są podwójnie niebezpieczne, ponieważ teobromina sama w sobie jest toksyczna dla psów i kotów.
Podanie wiarygodnej lethalnej dawki THC u psa jest trudne. Bazy danych leków weterynaryjnych podają doustne wartości LD50 z badań na zwierzętach w zakresie kilkuset miligramów THC na kilogram masy ciała, ale te liczby pochodzą ze starych badań laboratoryjnych z czystym THC i nie są bezpośrednio przenośne na edibles lub pyłki. Praktycznie istotne są znacznie niższe ilości, od których pojawiają się symptomy kliniczne: zaledwie około 0,5 miligrama THC na kilogram masy ciała wystarczy, aby wywołać wyraźne objawy zatrucia. Pies o masie dziesięciu kilogramów może zatem popaść w poważną chorobę już po połknięciu pojedynczego pełnego jointa, zapomnianego kawałka brownie lub paru gumiaków z cannabisem.
Zatrucie cannabisem u psa: Objawy, przebieg, Pierwsza pomoc
Intoksykacja THC u psa przebiega zgodnie z dość typowym scenariuszem. W ciągu 30 do 90 minut po przyjęciu przez usta, a przy inhalacji znacznie szybciej, zwierzę zaczyna się kołysać, biega bokiem w meble, wydaje się zdezorientowane i przesadnie reaguje na hałasy. Źrenice się rozszerzają, zwierzę ślinije, wiele psów tracą kropelkami mocz, co dla weterynarzy jest bardzo charakterystycznym objawem. Dochodzą do tego spowolniony puls, obniżona temperatura ciała i w ciężkich przypadkach drżenia, uogólnione napady padaczki, depresja oddychania i utrata przytomności.
Ważne jest zrozumienie, że objawy nie nasylają się liniowo, ale w falach. Zwierzęta mogą między nimi wydawać się spokojne i spać, a kilka godzin później ponownie się rozkleić. Kto obserwuje swoje zwierzę w domu po podejrzeniu, często przegapi drugi atak. Prawidłowa reakcja jest zawsze taka sama: nie czekać, ale niezwłocznie skontaktować się z kliniką weterynaryjną lub pogotowiem weterynaryjnym i umieścić zwierzę w spokojnym, przyciemnionym, wyściełanym pomieszczeniu. Co w razie wątpliwości pomaga, przeczytasz również w naszym zwięzłym przewodniku: Pierwsza pomoc: Co robić, gdy zwierzęta domowe jedzą cannabis?.
W żadnym wypadku opiekun nie powinien sam wywoływać wymiotów. Przy zwierzęciu silnie uspokojonym to jest niebezpieczne, ponieważ wymieciznę mogą wciągnąć drogi oddechowe. Sól, musztarda lub nadtlenek wodoru w rękach laika to nie pierwsza pomoc w nagłym wypadku, ale dodatkowe zagrożenie. Podawanie mleka też jest bzdurą, bo THC jest rozpuszczalne w tłuszczach i jest jeszcze lepiej absorbowane przez pokarmę bogatą w tłuszcze. Co może pomóc: zapewnienie dostępu do świeżej wody, minimalizacja ryzyka upadku, utrzymywanie zwierzęcia w cieple i brak nagłego stresu podczas transportu.
W klinice czas jest decydujący. Jeśli przyjęcie było mniej niż dwie godziny temu i zwierzę jest jeszcze przytomne, weterynarze często kontrolowane wywoływują wymioty, aby usunąć substancję przed całkowitą resorpcją ze żołądka. Następnie podawana jest węgiel aktywny, często powtarzany przez kilka godzin, aby przerwać krąg enterohepatyczny. W przypadku ciężko dotkniętych zwierząt podawana jest infuzja dożylna, krążenie jest stabilizowane, stosuje się leki gegen napady, a temperatura ciała jest monitorowana. W najcięższych przypadkach stosuje się emulsję lipidową, dożylne roztwór tłuszczowy, który wiąże rozpuszczalne w tłuszczach substancje, takie jak THC we krwi i kończy ich działanie. Przy tej standardowej terapii prawie wszyscy pacjenci przeżywają, ale jest to uciążliwe, drogie i dla zwierzęcia wcale nie przyjemne.
O czym chcą otwarcie mówić weterynarze: Nikt nie powinien milczeć ze strachu przed konsekwencjami prawnymi. Nawet jeśli preparat cannabisowy pochodzi z własnego zasobu, szczera informacja o rodzaju, ilości i czasie przyjęcia jest decydująca dla prawidłowego leczenia. W Niemczech nie grozi zawiadomienie, jeśli zwierzę przypadkowo przyjmie produkt. Milczenie natomiast kosztuje cenny czas, ponieważ weterynarze inaczej biegną w zupełnie złą stronę diagnostyczną.
Potencjał terapeutyczny: CBD, olej konopny i medyczny cannabis w medycynie weterynaryjnej
Jeśli THC jest takie ryzykowne dla zwierząt domowych, to CBD jest badane poważnie w medycynie weterynaryjnej. Kannabidiol nie jest psychoaktywny, słabo wiąże się z klasycznymi receptorami kannabinoidowymi i rozwija swoją działanie poprzez mechanizmy serotoninergiczne, wanilioidowe i modulujące zapalenie. Dotychczas najlepiej udokumentowanym obszarem zastosowania jest artroza u starszych psów. Badania ze Stanów Zjednoczonych, Włoch i Szwajcarii wykazują mierzalne zmniejszenie bólu i chromości w ciągu kilku tygodni stosowania, porównywalne lub uzupełniające klasyczne niesteroidowe leki przeciwzapalne. Szczegółowo opracowaliśmy praktykę w naszym artykule CBD dla psów z artroza.
Drugie solidne pole to oporna na leczenie padaczka. Badania na Colorado State University wykazały, że dodatkowo CBD- i CBDA-zawierające oleje do klasycznego leczenia przeciwpadaczkowego mogą zmniejszać częstość napadów u dotkniętych psów o 25 do 42 procent. Dochodzą do tego pozytywne wskazania w przewlekłej atopii, w zachowaniach uwarunkowanych stresem i w towarzyszeniu chorobom nowotworowym, zwłaszcza w łagodzeniu nudności i utraty apetytu. Przegląd American Veterinary Medical Association z 2023 roku oraz analiza w Companion Animal Science 2024 podsumowują stan: obraz jest ogólnie pozytywny, ale baza danych nie jest jeszcze wystarczająca dla standardowego zalecenia.
Jeśli chodzi o dawkowanie, dla psów ustanowiły się wartości od 1 do 2 miligramów CBD na kilogram masy ciała dwa razy dziennie jako dobrze tolerowane, z powolnym zwiększaniem do maksymalnie 5 miligramów na kilogram w chronicznych bólach. Dla kotów kwestia dawkowania jest bardziej złożona. Zwrócone na siebie badanie z 2024 roku wykazało, że biodostępność CBD u kotów wzrasta prawie jedenaście razy, gdy olej podawany jest razem z posiłkiem bogatym w tłuszcze. Dawka, która na pusty żołądek prawie nie działa, może po jedzeniu nagle działać zaskakująco silnie. Ktoś, kto stosuje CBD u swojego kota, powinien zatem pracować z niskimi dawkami, stałym czasem karmienia i powolnym zwiększaniem dawki oraz przedtem zasięgnąć porady weterynarza. Praktyczne wskazówki można znaleźć w Dawkowaniu CBD u zwierząt domowych i CBD i koty.
Ściśle oddzielić od tego należy olej konopny, czyli zimnotłoczony olej z nasion konopi uprawnych. Ten olej praktycznie nie zawiera THC i CBD, za to prawie idealne stosunki kwasów omega-6 do omega-3 około 3 do 1, a także witaminę E i wtórne metabolity roślinne. Jako dodatek do pożywienia olej konopny wspiera skórę i sierść, może łagodzić zapalne choroby skóry i uzupełnia zasoby istotnych kwasów tłuszczowych. Przybliżona zasada to jedna łyżeczka oleju konopnego na 10 kilogramów masy ciała dziennie, dawkowana stopniowo. Ważne jest rozróżnienie w poradzie: olej konopny to żywność, olej CBD to suplement diety z działaniem farmakologicznym, medyczny cannabis to lek. Ktoś, kto te trzy kategorie myli, ryzykuje błędy w dawkowaniu.
W profesjonalnej medycynie weterynaryjnej CBD coraz bardziej ustanawia się jako składnik wielomodalnych koncepcji terapeutycznych. Kliniki weterynaryjne w Niemczech, Austrii i Szwajcarii stosują je uzupełniająco w chronicznych bólach, zaburzeniach lękowych i opiece paliatywnej. Ważne jest, aby produkt pochodził z europejskiej produkcji, posiadał aktualne zaświadczenie z analizy, które wykazuje zawartość THC poniżej ustawowego limitu 0,2 procent, i nie zawierał substancji towarzyszących, które mogłyby być dla zwierzęcia toksyczne. Szczególnie ksylitol, który tkwi w niektórych preparatach dla ludzi jako słodzik, jest dla psów zagrażający życiu. Obszerny przegląd stanu badań weterynaryjnych zawiera nasz artykuł Aktualne badania i zastosowanie medycznego cannabisu u zwierząt domowych.
Profilaktyka: Bezpieczne przechowywanie cannabisu w gospodarstwie po legalizacji
Wraz z częściową legalizacją w kwietnia 2024 cannabis stał się bardziej widoczny w niemieckich gospodarstwach domowych. Gdzie wcześniej ukrywano w najdalszej szufladzie, dzisiaj słoiki szklane z kwiatami leżą obok serwisu do kawy, edibles w słoiku na cukierki i vaporizery na stoliku przy kanapie. Dokładnie ta widoczność to prawdziwy problem dla zwierząt domowych. Psy jedzą, co pachnie masłem, czekoladą lub drożdżami, i nie rozróżniają między normalnym brownie a takim z dwudzieśćma pięcioma miligramami THC. Koty gryzą zainteresowane zielenią, która wygląda jak kocią trawę, i oczyszczają każdą substancję ze swojej sierści.
Bezpieczne przechowywanie zaczyna się zatem od dwóch zasad: poza zasięgiem i poza zasięgiem zapachu. Zamknięte pojemniki bez zapachu, tzw. pudełka bez zapachu, powinny być w zamykanej szafce, a nie na otwartym blacie kuchni. Edibles pozostają w oryginalnym opakowaniu z zabezpieczeniem dla dzieci. Jointy nie są pozostawiane ani w popielniczce na balkonie ani w samochodzie, ponieważ ptaki, włóczące się koty i psy jedzą je równie chętnie jak własne zwierzę. Popiół i pałki powinny trafiać do zamkniętego kosza, a nie do otwartego kompostu. Ktoś, kto pali w pomieszczeniu, powinien dobrze przewietrzyć i odkurzyć powierzchnie kontaktu, takie jak koce lub tapicerka, przed ponownym użyciem, ponieważ THC osadza się w tekstyliach i przy czyszczeniu jest ponownie przyjmowane doustnie.
Szczególnie niedocenionym źródłem są spacery w miejskich terenach zielonych. W parkach, przy przystankach autobusowych i przed szkołami psy regularnie znajdują niedopałki jointów. Ponadto znajdują ludzkie pozostałości, w których znaczna część metabolitów THC jest wydalana. Psy, które przyjmują takie pozostałości, mogą z nich rzeczywiście uzyskać istotne ilości substancji czynnej. Konsekwentny trening anty-trucizny i dobrze dopasowany kagańce w szczególnie obciążonych rejonach to zatem nie znęcanie się, ale właściwy środek bezpieczeństwa. Weterynarze również zalecają trzymanie w samochodzie listy z następną kliniką weterynaryjną z usługą 24-godzinnego pogotowia i numerem telefonu ośrodka zwalczania zatruć pod ręką.
Ktoś, kto jako pacjent/pacjentka cannabis mieszka z psem lub kotem, ma dodatkową obowiązek ostrożności. Przepisane kwiaty, ekstrakty i sprey Sativex są wysoko stężone i podlegają ścisłym wymogom przechowywania. Należą do zamykanej szafki na lekarstwa, oddzielone od reszty domowej apteczki i poza terytorium zwierzęcia. W gospodarstwach wieloosobowych warto krótko się uzgodnić, kto kiedy jakie preparaty magazynuje, aby żaden zapomniany saszetka nie wylądował w kanapie. Ta rutyna zajmuje kilka minut tygodniowo, ale w razie potrzeby zastępuje czterocyfrową rachunek kliniczny.
Wreszcie uwaga na temat edukacji. Opiekunowie zwierząt będący konsumentami powinni pracować nie z poczuciem winy, ale z informacją. Otwarta komunikacja we własnej rodzinie, w kręgu przyjaciół i z weterynarką buduje raczej bezpieczeństwo niż pełne wstydu milczenie. Ktoś, kto otwarcie mówi o ryzykach, tworzy podstawę do prawidłowego działania w nagłym wypadku. To dokładnie jest najważniejsza wiadomość tego przewodnika: cannabis i zwierzęta domowe się nie wykluczają, wymagają jedynie odpowiedzialności.
Często zadawane pytania
Czy koty mogą rozkładać THC?
Tak, ale znacznie wolniej niż ludzie lub psy. Kotom brakuje ważnego kompleksu enzymów glukuronidacji, przede wszystkim UDP-glukuronosyltransferazy UGT1A6. Dzięki temu psychoaktywny produkt pośredni 11-hydroxy-THC krąży dłużej we krwi, działanie trwa od 18 do 36 godzin, a już małe ilości wystarczają na wyraźne symptomy zatrucia. Bezpieczny własny konsumpcja nie jest możliwa dla kotów.
Ile THC jest śmiertelne dla psa?
Klasyczne badania laboratoryjne podają doustne wartości LD50 na kilkaset miligramów THC na kilogram masy ciała, ale praktycznie istotne są znacznie niższe ilości. Od około 0,5 miligrama na kilogram masy ciała pojawiają się wyraźne symptomy zatrucia. Pies o masie dziesięciu kilogramów może popaść w poważną chorobę już po pojedynczym ediblesie z 25 miligramami THC lub zapomnianym joincie. Przebiegi śmiertelne są rzadkie, ale możliwe, zwłaszcza przy wielokrotnych zatrucach, bardzo małych zwierzętach i kombinacjach z czekoladą lub ksylitolem.
Co powinienem zrobić, jeśli mój pies zjadł jointa?
Niezwłocznie skontaktuj się z kliniką weterynaryjną lub pogotowiem weterynaryjnym i umieść zwierzę w spokojnym, wyściełanym otoczeniu. Nie wywoływaj wymiotów samemu, nie podawaj mleka, nie stosuj domowych sposobów. O ile to możliwe, weź ze sobą reszty, opakowanie lub niedopałek, aby można było wyjaśnić substancję czynną i ilość. W klinice zespół decyduje o opróżnianiu żołądka, węglu aktywnym, infuzjach i ewentualnie emulsji lipidowej. Otwarte mów o rodzaju i czasie przyjęcia, to jest medycznie decydujące.
Czy olej CBD jest bezpieczny dla mojego kota?
Zasadniczo CBD u kotów w umiarkowanych dawkach uważa się za tolerowane, pod warunkiem, że produkt rzeczywiście zawiera mniej niż 0,2 procent THC i nie zawiera dodatków toksycznych dla kotów, takich jak ksylitol lub olejki eteryczne w zbyt wysokim stężeniu. Ze względu na ograniczoną glukuronidację dawka powinna być bardzo niska na początku i powoli zwiększana. Ważne: Biodostępność wzrasta prawie jedenaście razy po posiłku bogatym w tłuszcze. Dlatego CBD u kotów zawsze powinno być w stałym rytmie karmienia i pod opieką weterynarza.
Czy nasiona konopi lub olej konopny mogą zaszkodzić mojemu psu?
Nie, nasiona konopi i olej konopny z certyfikowanej konopi uprawnej nie są psychoaktywne ani toksyczne. Dostarczają istotnych kwasów omega, wysokiej jakości białka roślinnego i witaminy E. Jako uzupełnienie pożywienia mogą wspierać skórę, sierść, trawienie i układ odpornościowy. Zwykle jedna łyżeczka oleju konopnego na 10 kilogramów masy ciała dziennie, stopniowo dawkowana. Jeśli masz zwierzę z przewlekłą chorobą, powinieneś mimo wszystko omówić uzupełnienie z weterynarką.
Czy przypadki zatrucia rzeczywiście wzrastają od legalizacji?
Lebst du mit Hund oder Katze in einem Cannabis-Haushalt?
Chociaż brakuje federalnej systematycznej statystyki, duże kliniki weterynaryjne konsekwentnie zgłaszają wyraźny wzrost. Izba przyjęć LMU Monachium widzi, zdaniem jej kierownika, dwa do czterech zatruć THC tygodniowo, porównywalne liczby zgłaszają praktyki w Berlinie, Hamburgu i Kolonii. Jest to spójne z doświadczeniami ze stanów amerykańskich i Kanady po ich legalizacjach. Wiarygodne badania są obecnie przygotowywane przez stowarzyszenia zawodowe weterynarzy.
Branchen-Update
News, Analysen und Reportagen — mehrmals im Monat direkt in dein Postfach.
Folge uns
