Cannabis voor vrijetijdsgebruik is in de meeste EU-landen nog steeds verboden. Hoewel sommige staten in de richting van liberalisering gaan, blijft het stigma van de illegale drug tot vandaag de dag bestaan. Het drugsbureau van de Europese Unie publiceerde onlangs statistieken over consumptiefrequentie onder jonge volwassenen voor het jaar 2024.
📑 Inhaltsverzeichnis
Ongeveer één op de zeven EU-burgers in de leeftijd van 15 tot 34 jaar heeft vorig jaar minstens eenmaal cannabis gebruikt. In de totale bevolking van 15 tot 64 jaar gaf 8,4% aan vorig jaar cannabis te hebben gebruikt. 1,5% gebruikte dagelijks of bijna dagelijks. Mannen gebruikten twee keer zo vaak als vrouwen.
Italië op plaats één
Het gebruik was het meest verbreid in Italië. 21,5% van de jonge Italianen gebruikte vorig jaar cannabis. Italië heeft een van de strengste cannabiswetten van de gehele EU. Onlangs werden zelfs CBD-bloemen als verdovingsmiddel ingedeeld en werden de sancties in het wegverkeer drastisch verhoogd. Opvallend is dat het gebruik in Italië ondanks een restrictief drugbeleid is gestegen. Volgens het European Drug Report van de EMCDDA uit 2017 lag de consumptieprevalentie van dezelfde leeftijdsgroep destijds nog op 20,9%. Dicht daarbij volgt Kroatië met 20,3%, gevolgd door Spanje met 19,4%.
Ook Frankrijk staat met 18,9% hoog op de lijst en ligt duidelijk voor de liberale Nederlanden. Frankrijk voert tot vandaag toe een restrictief drugbeleid. Zelfs het medisch gebruik van cannabis begint daar pas langzaam en aarzelend door te zetten. Duitsland ligt met een consumptieprevalentie van 17,2% in het middenveld. De onlangs gepubliceerde gegevens uit de evaluatie toonden aan dat de gedeeltelijke decriminalisatie geen invloed had op het gebruik onder jongeren. Integendeel: het gebruik onder jongeren neemt gestaag af.
Portugal ver achterop
Slechts 4,9% van de jonge volwassenen in Portugal gebruikte vorig jaar cannabis. Daarmee staat Portugal ver achterop in de ranglijst. Nog minder werd alleen in Griekenland met 4,5% en in Hongarije met 3,4% gebruikt. Portugal staat bekend om zijn zeer liberale drugspolitiek. In 2001 werden alle drugs daar gedecriminaliseerd. Niet alleen cannabisgebruik, maar ook het bezit en gebruik van zogenaamde harddrugs voor eigen gebruik worden daar niet meer vervolgd en bestraft. In plaats daarvan ontvangt de consument medisch advies.
Dit progressieve en bijna 25 jaar beproefde model krijgt interessant genoeg in andere landen tot vandaag nog nauwelijks aandacht. Toch toont het duidelijk aan dat decriminalisatie niet gepaard gaat met een toename van het gebruik. Er lijkt geen oorzakelijk verband te bestaan tussen de wetgeving en de verspreiding van gebruik. Ondanks het liberale drugbeleid is het gebruik in Portugal de afgelopen jaren zelfs verder gedaald. In 2016 lag de consumptieprevalentie in dezelfde leeftijdsgroep nog op 8%.
Ondanks verbod gemakkelijk beschikbaar voor jongeren
Een enquête onder jongeren toonde aan dat cannabis ondanks het verbod gemakkelijk beschikbaar is. Scholieren van 15 tot 16 jaar gaven aan dat cannabis de meest gemakkelijk verkrijgbare illegale drug is. Voor 30% van de respondenten was cannabis zeer gemakkelijk te verkrijgen. Gemiddeld hadden 13% van de bevraagde scholieren minstens eenmaal in hun leven cannabis gebruikt. 2,6% gaf aan voor het eerst op 13-jarige leeftijd of jonger te hebben gebruikt. Over het geheel genomen is er echter EU-wijd een neerwaartse trend in het gebruik onder jongeren.
Terwijl het gebruik in de vroege jaren 2000 zijn hoogtepunt bereikte, is het tot vandaag gestaag afgenomen. Deze gegevens spreken een duidelijke taal: het verbod biedt noch jeugdbescherming noch kwaliteitscontrole. In plaats daarvan worden volwassen burgers tot vandaag toe om zuiver ideologische redenen bestraft voor hun gebruik. Als er een legale en gereglementeerde markt met gespecialiseerde winkels zou bestaan, zou jeugdbescherming op dezelfde manier kunnen worden gewaarborgd als bij alcohol en tabak. De illegale cannabismarkt in de gehele EU wordt geschat op ongeveer 12,1 miljard euro – een aanzienlijke hoeveelheid belastinggeld die zou kunnen worden gegenereerd als eindelijk voor een progressief drugbeleid zou worden gekozen.



































