Cannabisgebruik kent veel vormen. En dit al sinds enkele duizenden jaren. Steeds weer vonden onderzoekers in graven en tempels bewijzen dat plantaardig materiaal van hennep voor spirituele doeleinden werd verbrand en vervolgens waarschijnlijk ook werd ingeademd. Hiervoor zijn ondertussen veel voorbeelden in Israël of China en andere delen van de wereld. Met de tijd werden voor dit doel ook verdere methoden ontwikkeld, die uiteindelijk tot de huidige situatie leidden.
📑 Inhaltsverzeichnis
Hoewel men cannabis nu op de verschillende manieren tot zich kan nemen, zoals via het spijsverteringsstelsel dankzij zogenaamde edibles, dankzij vaporizers in verdampte vorm en natuurlijk ook in kegelvormige papierrollen, waren pijpen vanzelfsprekend ook vroeg in omloop. Deze bestonden en bestaan in de meest uiteenlopende bouwwijzen en vormen, waartoe uiteindelijk ook de waterpijp behoort, die in het jargon simpelweg bong wordt genoemd. Het woord bong is daarbij een aanpassing van het Thaise woord „bong“ of „baung“.
Het duidt een cilindrische houten buis aan, een pijp of een uit bamboe gesneden container en beschrijft ook de voor het roken gebruikte bong. Maar waar komt de bong vandaan, want eigenlijk en waarom heeft deze zich tot een uiterst populair middel ontwikkeld om cannabis via de ademhalingswegen in te ademen? In dit artikel willen we de oorsprong en de geschiedenis van de bong wat nader onderzoeken en begrijpen waarom deze zich zelfs vandaag de dag nog van zo’n grote populariteit verheugt. De geschiedenis van de bong – en haar inzet voor hennep!
Hoe ziet zij eruit?
Een bong is doorgaans een bolvormig vat dat voorzien is van twee of drie openingen. Een voor de mond, een voor een chillum, waarin de rookkop wordt verankerd en mogelijk ook een als „kicklock“ geschikt, zodat de ontstane rook bij het inhaleren gemakkelijker naar de mondopening wordt geleid. Binnen de ook vaak rechtlijnig vormgegeven holte van de waterpijp bevindt zich water, waardoor de verbrandende rookmengeling uit de rookkop via het chillum vóór het inhaleren moet stromen en waardoor deze gekoeld en gefilterd bij de gebruiker aankomt. Zoals vermeld zijn bongs ondertussen in alle vormen en kleuren en uit de meest uiteenlopende materialen vervaardigd, maar het speciale rookapparaat moet in een unieke vorm voor het eerst zijn opgetreden.
Wie heeft het uitgevonden?
Zoekt men naar de oorsprong van de eerste waterpijpen, dan wordt men uit de beschikbare informatie niet honderd procent wijs. Sommige bronnen spreken van Afrika, Azië of India. De Zijderoute zou in elk geval daar mee verantwoordelijk voor zijn geweest, dat deze bijzondere pijpenbouwwijze in het geheel onder de volkeren kon verspreiden. Maar opgehelderd lijkt te zijn dat tijdens opgravingen van een in Rusland gelegen begraafplaats speciale gouden vaten werden gevonden, die door stamhoofden van de Scythen reeds 2.700 jaar geleden voor cannabis- en opiumgebruik werden ingezet.
Pas veel later, tijdens de Ming Dynastie, zou vanaf de 16e eeuw uit Perzië het idee van de waterpijp in China zijn aangekomen. Iets eerder, tijdens de heerschappij van keizer Akbar (vanaf 1500) zou de arts Hakim Abul Fath in India de waterpijp hebben uitgevonden en ontdekte daarbij de tabak. Abul Fath zou dan hebben voorgesteld om de rook van de tabak vóór het inhaleren door een klein watervat te leiden, zodat deze onschadelijker kon worden gemaakt. Er is echter ook de populaire theorie dat bongs hun oorsprong eigenlijk in Afrika zouden hebben. Archeologen hebben in Ethiopië aardewerkenpijpen ontdekt, die teruggaan tot de jaren 1100 tot 1400 na Christus, wat suggereert dat bongs in Afrika reeds werden gebruikt, voordat deze wereldwijd populair werden.
Oude pijpen voor alle klassen
Terwijl het bekend is dat tijdens de Qing-dynastie de keizerinweduwe Cixi de waterpijp verkozen heeft boven snuiftabakflessen of andere toedieningswijzen, werd ook in de gewone bevolking via bongs verschillende kruidenwerk gebruikt. Daarbij kunnen zij in twee soorten onderverdeeld worden. Er waren de zelfgemaakte bamboepiepen, die in het algemeen door de plattelandsbevolking gebruikt werden, en ook elegantere metalen pijpen, die door Chinese kooplieden, stedelingen en adel gebruikt werden. En ook bij laatstgenoemde varianten zouden verschillen waarneembaar zijn.
In de regel bestonden zij uit brons of messing voor de hogere klassen en in de adellijke versie direct uit zilver – ook graag versierd met edelstenen. Van de keizerin Cixi, die destijds de regering leidde, zouden drie waterpijpen in haar graf gelegd zijn, waarvan een paar uit haar verzameling in het Paleismuseum in de „Verboden Stad“ tentoongesteld zijn. Ook waren er in die tijd al parafernalia voor de gebruikers van bongs. Een tabaksdoosje met deksel hoorde dus bij het pakket, evenals een pijpenstandaard, die klein genoeg is om met één hand vastgehouden te worden. Bovendien zou deze twee grote gaten moeten hebben voor de tabaksbak en de waterpijp. Zelfs in uitvoeringen met meer gaten zou het die gegeven hebben, die voor speciale gebruiksvoorwerpen voor genietend roken bedoeld waren.
De moderne bong
In de huidige tijd zijn er talloze varianten van de bong. Als vader van de moderne glazen bong wordt de glasblazer Bob Snodgrass genoemd, die op tournee met de band Grateful Dead de leden van de groep het ambacht zou hebben geleerd. Zijn werk maakte het ook mogelijk om het glas verschillende kleurstellingen en effecten toe te voegen, die het daarvoor niet had. Deze ontwikkeling wekte in de 20e eeuw waarschijnlijk ook nieuwe belangstelling voor bongs op. Met de tijd – zoals ook in het verleden – kwamen bongs uit veel materialen op de markt. Klei, steen, keramiek, acryl, roestvrij staal of aluminium kunnen allemaal voor de bouw van een bong gebruikt worden.
Ook natuurlijke stoffen als bamboe of kokosnoten zijn geschikt voor gebruik. De glazen bong zal echter momenteel de populairste variant zijn, omdat je kunt zien wat zich binnenin afspeelt en deze met het juiste middel het gemakkelijkst schoon te maken is. Naast de typische criteria van een bong zijn nieuwe uitvindingen in het gebruik geslopen. U kunt bijvoorbeeld een voorkoelder tussen kop en pijp via chillumverlenging klemmen, die de rook al voor binnenkomst in de bong met wat water koelt en reinigt. Op deze manier vermindert u het kriebelende gevoel bij het inhaleren en wordt de waterpijp zelf minder vuil.
Bovendien heeft evolutie in de chillum zelf plaatsgevonden, zodat deze nu ook in varianten met diffuser verkrijgbaar is. Dat betekent dat aan het einde van het buisje dat in het water raakt, meerdere kleine openingen aanwezig zijn, die de rook aan alle kanten verdelen en het weer wat verzwakken. Er zijn ook moderne rookkoppen met ingebouwde katalysator, die ervoor zorgen dat er tijdens het verbrandingsproces minder as via de chillum in de bong terecht komt. Katalysatoren bestaan echter ook in versies die tussen kop en chillum gestoken kunnen worden.
Waarom bong roken?
De redenen om een bong ter hand te nemen, kunnen veelvoudig zijn. Een joint vergt bijvoorbeeld enige tijd voor de productie en daarna nog enkele langere minuten totdat hij gerookt is. Bij een bong maakt men alleen een cannabismengsel – naar keuze met tabak of tabakvervangingsstoffen – en vult dit in de rookkop. Daarna trekt u krachtig aan het mondstuk terwijl het mengsel met vuur wordt aangestoken, en krijgt u een flinke hoeveelheid van het genot in de longen. Zogenaamde vloedstokkappen zijn geschikt voor eenmalig gebruik, dat echter een direct en sterk effect met zich meebrengt in vergelijking met het roken van een joint, waarbij het effect langzaam en voorzichtig intreedt.
Ook heeft het trekken aan een bong al een psychologisch effect, omdat de rook niet eerst via de wangen in de longen gelangt, maar in één lange krachtige teug tegelijk wordt ingeademd. Het vereist enige oefening om een bong te roken, omdat de sterke rookconcentratie en de snel inzettende „flash“ nieuwkomers enigszins kan verrassen en tot hoesten kan leiden. Maar voorzichtig, want zodra je eraan gewend bent, kan bongroken snel een gewoonte worden. In ieder geval toont het bestaan van de bong aan dat mensen zich naast het eigenlijke genot graag nog wat meer met de zaak zelf bezighouden en het habitus wat meer stijl willen geven.
Dat daarbij dan ook werkelijk grote vakmanschap in het spel kan komen, fascineert telkens opnieuw. Wie zich een bong wil aanschaffen voor gebruik, moet altijd op passende kwaliteit letten en het goeie ding ook goed onderhouden, zodat je er zo lang mogelijk veel plezier van hebt. Veel sterkte!
fotocredit: Van Christopher Thomas – Eigenes Werk, basierend auf: File: Bong diagram 2.svg (also own work), CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=80872301
Opbouw en functie: Wat er in een bong gebeurt
Een bong bestaat in zijn kern uit vier onderdelen, en elk daarvan heeft precies één taak.
- De kop, ook wel bowl genoemd, neemt het materiaal op. Daarin zit doorgaans een zeef die verhindert dat plantendelen erdoorheen glippen.
- Het chillum is het buisje dat van de kop omlaag het water in leidt. Het leidt de rook onder het wateroppervlak, en precies daar vindt de koeling plaats.
- De kamer is de lege ruimte boven het water. Hier verzamelt de rook zich voordat hij wordt ingeademd. Dat is het verschil met de droge pijp: De teug wordt gebundeld in plaats van continu.
- Het kickgat zit zijdelings in het onderste derde deel. Zolang het dichtgehouden wordt, bouwt zich onderdruk op. Wanneer je het loslaat, stroomt lucht naar binnen en leegt de kamer zich.
Niet elke bong heeft een kickgat. Bij modellen zonder wordt in plaats daarvan de kop uit de slijp getrokken, wat hetzelfde effect heeft.
Wat het water werkelijk doet
Het water vervult twee functies, en het is belangrijk ze uit elkaar te houden. Het koelt de rook, en wel meetbaar, waardoor de teug zachter aanvoelt en minder krast. En het houdt een deel van de grove deeltjes en wateroplosbare bestanddelen tegen.
Wat het niet doet: Het maakt de rook niet onschadelijk. Teer en koolmonoxide zijn niet wateroplosbaar en passeren het waterbad grotendeels onveranderd. Het verbranden van plantmateriaal blijft de meest belastende consumptievorm, ongeacht door hoeveel water de rook wordt geleid. De koelere, zachtere sensatie verleid je er eerder toe om dieper in te ademen.
Voorkoeler, diffusor, percolator
Drie begrippen die vaak door elkaar worden gehaald. Een voorkoeler wordt tussen de kop en het chillum geplaatst en koelt de rook al voordat hij in de hoofdkamer komt. Een diffusor is een chillum waarvan het onderste uiteinde meerdere kleine spleetjes in plaats van een opening heeft, waardoor de rook fijner in het water wordt verdeeld. Een percolator is een extra kamer in het corpus waardoor de rook een tweede keer wordt geleid.
Alle drie verbeteren de koeling, en alle drie maken de reiniging omslachtiger. Hoe meer kamers en spleetjes, hoe moeilijker bereikbaar zijn ze.
Bouwtypen in overzicht
Glas
Het meest voorkomende bouwtype, en voor de meesten de juiste keuze. Glas is neutraal van smaak, neemt geen geuren op en laat zich het gemakkelijkst reinigen, omdat je ziet wat er binnenin gebeurt. De prijsvork is groot, bruikbare apparaten zijn er in het lage tweecijferige bereik, en naar boven is het open. Het enige echte nadeel is banaal: glas breekt.
Acryl
Licht, goedkoop en veel minder gevoelig voor vallen. Daarentegen krijgt acryl nooit echt schoon: Het materiaal is zachter dan de gebruikelijke reinigingsmiddelen, krijgt krassen bij het schrobben, en in deze krassen zet zich hars vervolgens sneller vast. Bovendien neemt het geuren op. Als reis- of tweede apparaat zinvol, als hoofdapparaat op termijn onbevredigend.
Silicone
De meest praktische en minst bekende variant. Silicone is onbreekbaar, temperatuurbestendig, opvouwbaar en ondersteuning bij reiniging superieur aan alle andere materialen, omdat je het kunt omstulpen. Smaakmatig is het neutraler dan acryl, maar niet zo neutraal als glas.
IJsbong
Uiterlijk lijkt het op een glazen bong, met een vernauwing onder het mondstuk waar ijsblokjes in worden gevuld. De rook wordt daardoor extra gekoeld. Dit is geen vervanging voor een voorkoelder, maar iets anders, beide kunnen gecombineerd worden.
Bamboe en natuurlijke materialen
Traditionele bouwvorm, hier zeldzaam en meestal als souvenir in omloop. Bamboebongs hebben meestal geen kickgat. Het beslissende nadeel ligt in het schoonmaken: het materiaal is noch doorzichtig noch glad, je ziet afzettingen niet en krijgt ze nauwelijks eruit.
Holland-Bong
Een bouwvorm die meer op een vaas lijkt dan op een cilinder, in het midden vernauwend en naar het mondstuk toe weer breder. Functioneel verschilt het nauwelijks van een rechte glazen bong, de vorm is vooral een kwestie van smaak.
Bong zelf bouwen: kan, maar loont zelden
Instructies voor zelfgebouwde bongs uit PET-flessen, tape en rietjes circuleren al tientallen jaren, en ze werken in principe. Twee dingen moet je toch weten voordat je het doet.
Ten eerste: Alles wat in de buurt van de gloed zit, wordt heet. Bij een constructie uit kunststof en tape betekent dat, dat materiaal in onmiddellijke nabijheid van de warmtebron verzacht of verkoolt, en de dampen daarvan adem je in. Wie bouwt, houdt kunststof uit de buurt van de gloed en gebruikt voor de kop iets hittebestendig, bij voorkeur metaal.
Ten tweede: Een eenvoudige glazen bong kost minder dan een pakje sigaretten per maand over een jaar gerekend. Zelfbouw is een noodoplossing, geen spaargedachte.
Veelgestelde vragen over de bong (FAQ)
Hoe werkt een bong?
Een bong is een waterpijp: de rook wordt door een waterbad geleid, dat deze afkoelt en een deel van de deeltjes tegenhoudt, voordat deze via het mondstuk wordt ingeademd. Door de onderdruk verzamelt de rook zich eerst in de kamer en gelangt dan gebundeld in de longen – dit maakt de trek koeler en zachter dan bij een droge pijp.
Is roken uit de bong schadelijk of gezonder dan een joint?
Het water koelt de rook af en bindt een deel van de wateroplosbaren stoffen, toch blijven verbrandingsproducten zoals teer en koolmonoxide aanwezig – rokerij is de bong dus niet. Wie de belasting van de luchtwegen wil verminderen, vindt in het overzicht van Rook in vergelijking en bij het verdampen met de vaporizer schonere alternatieven. Hoe verspreid welke consumptievorm wereldwijd is, toont ons overzicht van de landen met het hoogste cannabisgebruik.
Welk effect heeft consumptie via de bong?
Door de grote, gebundelde trek gelangt relatief veel werkstof tegelijk in de longen, waardoor het effect vaak sneller en intensiever optreedt dan bij kleinere trekken. De opgenomen hoeveelheid laat zich moeilijk doseren – wie een beter regelbare variant zoekt, kan het consumeren via eetswaren (edibles) in overweging nemen.
Waar komt de bong vandaan en sinds wanneer wordt deze gebruikt?
Waterpijpen kunnen terugkijken op een eeuwenoude geschiedenis en verschenen in verschillende culturen van Centraal-Azië en Afrika, voordat ze een vast onderdeel van de moderne cannabiscultuur werden. Hoe deze consumptiecultuur zich in de loop der tijd heeft ontwikkeld, toont ook de geschiedenis van de Nederlandse coffeeshopculuur.
Welke accessoires heb je nodig voor een bong?
Tot de basisuitrusting behoren een kop (ook wel bowl genoemd) om te vullen, een chillum respectievelijk steekbuis die de rook naar het water leidt, en idealiter een klein zeefje dat plantendelen tegenhoudt. Afhankelijk van het model kunnen adapters, een voorkoel (Precooler) of een diffuser worden toegevoegd. In principe is de bong niet beperkt tot cannabis – een blik op rookbare kruiden in portret laat zien welke legale alternatieven zich daar ook voor lenen.
Hoe reinig je een bong goed?
Het water moet na elk gebruik worden vervangen, omdat zich binnen enkele dagen een biofilm in stil water vormt. Voor de basisreiniging van een glazen bong is isopropylalcohol met grof zout, flink schudden en vervolgens goed uitspuelen geschikt. Voorzichtig bij andere materialen: Zout is harder dan acryl en krabt het permanent, daar moet de reiniging droog of met mild afwasmiddel plaatsvinden. Net zoals bij het reinigen en onderhouden van een vaporizer geldt: wie zijn apparaat regelmatig schoonmaakt, verlengt de levensduur en behoudt de smaak.
Wie konsumierst du Cannabis am liebsten?
Branchen-Update
News, Analysen und Reportagen — mehrmals im Monat direkt in dein Postfach.
Folge uns
